بحران اشتغال زنان در ایران؛ از شکاف عمیق مشارکت تا زنانه شدن فقر

اقتصاد کلان کار و اشتغال ۳ تیر ۱۴۰۵خوانش بورسی از گزارش دنیای اقتصاد روش تهیه

بازار کار ایران با بحران مشارکت پایین و امنیت شغلی شکننده زنان روبروست که منجر به «زنانه شدن فقر» شده است.

نکات کلیدی

۱نرخ مشارکت اقتصادی زنان در ایران بین ۱۲ تا ۱۵ درصد است که فاصله فاحشی با میانگین جهانی ۴۰ درصدی دارد.
۲بیش از ۶۰ درصد اشتغال زنان در بخش خدمات متمرکز شده که در برابر شوک‌های اقتصادی بسیار آسیب‌پذیر است.
۳پدیده «تعدیل زنانه» باعث می‌شود در بحران‌ها، زنان سریع‌تر از بازار کار رسمی حذف و دیرتر به آن بازگردند.
۴شکاف دستمزد جنسیتی در ایران حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد برآورد می‌شود که فقر شغلی را در میان زنان تشدید می‌کند.
۵انتقال اشتغال زنان به بخش غیررسمی (مانند فروش آنلاین و دستفروشی) نشانه فرسایش امنیت شغلی است، نه توانمندسازی.
۶حدود ۳.۵ تا ۶.۵ میلیون زن سرپرست خانوار در ایران در خط مقدم آسیب‌های ناشی از تورم و فقدان بیمه قرار دارند.

نرخ مشارکت اقتصادی زنان در ایران	۱۲ تا ۱۵ درصد
شکاف دستمزد جنسیتی در مشاغل مشابه	۲۰ تا ۳۰ درصد
تمرکز اشتغال زنان در بخش خدمات	۶۰ تا ۶۵ درصد
تعداد تخمینی زنان سرپرست خانوار در ایران	۳.۵ تا ۶.۵ میلیون نفر
میانگین جهانی نرخ مشارکت اقتصادی زنان	۴۰ درصد

این وضعیت نشان‌دهنده هدررفت عظیم سرمایه انسانی و افزایش ریسک فقر برای میلیون‌ها خانوار ایرانی، به‌ویژه خانوارهای تحت سرپرستی زنان است.