تنگه هرمز؛ از اهرم فشار تا بار استراتژیک: ضرورت بازتعریف نقش ترانزیتی ایران در نظم جدید جهانی

اقتصاد کلان تحریم‌ها و روابط اقتصادی بین‌الملل ۲۱ تیر ۱۴۰۵خوانش بورسی از گزارش دنیای اقتصاد روش تهیه

تنگه هرمز در حال از دست دادن کارایی به عنوان اهرم فشار است؛ ایران باید با تغییر راهبرد از نظامی‌گری به مرکزیت ترانزیتی، جایگاه خود را حفظ کند.

نکات کلیدی

۱جهان در حال حرکت به سمت «ریسک‌زدایی» است که به معنای کاهش وابستگی انحصاری به گلوگاه‌هایی مانند تنگه هرمز از طریق ایجاد مسیرهای جایگزین است.
۲تنگه هرمز که پیش‌تر یک اهرم فشار برای ایران بود، به دلیل واکنش‌های جهانی و نظامی‌گری، در حال تبدیل شدن به یک «تعهد و بار» (Liability) است.
۳قدرت در قرن ۲۱ از «مرکزیت در شبکه اتصالات» ناشی می‌شود؛ ایران باید به جای تهدید نظامی، خود را به عنوان یک مسیر ترجیحی و اقتصادی تثبیت کند.
۴همکاری با چین و روسیه بر اساس «دشمن مشترک» شکل گرفته و این قدرت‌ها منافع ملی خود را فدای حمایت تمام‌قد از ایران نخواهند کرد.
۵ایران نیازمند یک «تصمیم بزرگ» در سیاست خارجی برای تعیین تکلیف جایگاه خود در بلوک‌بندی‌های جدید جهانی و ایجاد توازن میان قدرت‌هاست.

کاهش اهمیت راهبردی ایران در مسیرهای تجاری به معنای از دست رفتن درآمدهای ارزی پایدار و تضعیف قدرت چانه‌زنی کشور در معادلات بین‌المللی است.