
محصولات شیمیاییگذر پتروشیمی از ظرفیتمحوری به خلق ارزش و فناوری
صنعت پتروشیمی دیگر با حجم ظرفیت سنجیده نمیشود؛ ارزش افزوده، فناوری و سبد محصولات پیشرفته مزیت رقابتی را میسازند.
اتیلن را میتوان خشت اول صنعت پتروشیمی دانست؛ گازی که از فرآوری گاز طبیعی یا نفت خام به دست میآید و ماده اولیه برای ساخت طیف وسیعی از محصولات، از نایلون و ظروف پلاستیکی گرفته تا لولههای انتقال آب و قطعات خودرو است. در ایران که ذخایر عظیم گاز دارد، تولید اتیلن ستون فقرات صادرات غیرنفتی محسوب میشود و بخش بزرگی از درآمد ارزی کشور به آن وابسته است. برای یک ایرانی، اتیلن فقط یک نام شیمیایی نیست؛ نوسان قیمت جهانی آن یا توقف تولیدش در مجتمعهایی مثل عسلویه، مستقیماً روی ارزش سهام پتروشیمیها در بورس اثر میگذارد که بخش بزرگی از سبد سهام عدالت و صندوقهای بازنشستگی را تشکیل میدهند. همچنین، وقتی قیمت جهانی اتیلن یا نرخ خوراک آن تغییر میکند، هزینه تولید در صنایع پاییندستی افزایش یافته و در نهایت قیمت کالاهای روزمره مثل کیسه فریزر، لولههای ساختمانی یا بستهبندی مواد غذایی در مغازهها گران میشود.
اتیلن «خوراکِ مادر» صنایع پتروشیمی است و نوسان قیمتش مستقیماً روی سود شرکتهای بورسی این گروه اثر میگذارد. شوکهای قیمتی اخیر در بازار جهانی و رقابتِ سنگینِ چین در آسیا، نشان داد که ثباتِ تولید در ایران چقدر برای بازارهای بینالمللی حیاتی است و هرگونه تغییر در عرضه، میتواند ترازِ تجاری و ارزآوری کشور را تحتتأثیر قرار دهد.

صنعت پتروشیمی دیگر با حجم ظرفیت سنجیده نمیشود؛ ارزش افزوده، فناوری و سبد محصولات پیشرفته مزیت رقابتی را میسازند.

صنعت پتروشیمی باید از تمرکز بر خوراک ارزان به سمت مدیریت هوشمند، انعطافپذیری و تعمیق زنجیره ارزش تغییر مسیر دهد.
توسعه ظرفیتهای پتروشیمی چین، تولیدکنندگان کره و ژاپن را ناچار به کاهش ظرفیت و بازسازی ساختار کرده است.

تنشهای اخیر با درگیر کردن ۱۲٪ ظرفیت اتیلن جهان، نشان داد که بدون ثبات ایران، زنجیره جهانی پتروشیمی با بحران جدی روبروست.