تعاونی مرزنشینان

تعاونی مرزنشینان در واقع یک میان‌بر قانونی برای کسانی است که در نوار مرزی ایران زندگی می‌کنند. دولت به جای پرداخت مستقیم پول، به این ساکنان اجازه می‌دهد در قالب این تعاونی‌ها، کالاهای محلی یا مجاز را صادر کنند و در عوض، کالاهایی مثل برنج، روغن یا لوازم خانگی را با معافیت‌های مالیاتی و گمرکی وارد کشور کنند. این کار با هدف جلوگیری از قاچاق و تشویق مردم به ماندن در مناطق مرزی انجام می‌شود. برای یک خانواده مرزنشین در استان‌هایی مثل سیستان و بلوچستان یا کردستان، عضویت در این تعاونی به معنای سهم داشتن در سود تجارت مرزی است. وقتی این تعاونی‌ها درست کار کنند، کالاهای اساسی با قیمت ارزان‌تر به دست مردم منطقه می‌رسد و درآمد حاصل از صادرات هم به سفره آن‌ها برمی‌گردد. اما اگر مدیریت این تعاونی‌ها شفاف نباشد، رانت حاصل از تخفیف‌های گمرکی به جیب واسطه‌ها می‌رود و سهم مردم عادی از این امتیاز بزرگ دولتی ناچیز خواهد بود.