
فیفا در مسیر خصوصیسازی؛ آیا فوتبال به کالای تجاری تبدیل میشود؟
فیفا برای جذب ۴ میلیارد دلار سرمایه، بخشی از فعالیتهای تجاری خود را به بخش خصوصی واگذار میکند.
همچنین: حق پخش رسانهای، حق پخش
حق پخش تلویزیونی در واقع بهای تماشای یک رویداد از راه دور است. وقتی یک مسابقه فوتبال یا برنامه پرمخاطب پخش میشود، شبکههای تلویزیونی با جذب آگهیهای بازرگانی درآمد کسب میکنند. منطق این قرارداد ساده است: تلویزیون بخشی از سود تبلیغات را به برگزارکننده (مثلاً باشگاه فوتبال) میدهد تا او هم بتواند هزینههای تولید آن جذابیت را تامین کند. در اقتصاد ایران، نبودِ تلویزیونهای خصوصی باعث شده رقابتی برای خرید این حق وجود نداشته باشد و صداوسیما مبلغ بسیار ناچیزی را به ورزش اختصاص دهد. این موضوع مستقیماً روی جیب مردم اثر میگذارد؛ وقتی باشگاههای بزرگی مثل استقلال و پرسپولیس سهم واقعی خود را از قاب تلویزیون نگیرند، مجبور میشوند برای جبران هزینهها قیمت بلیت را بالا ببرند یا با بدهیهای سنگین، کیفیت تیم را فدای بیپولی کنند که در نهایت منجر به افت سرمایه اجتماعی و تفریح ارزان مردم میشود.
با نزدیکشدن به جامجهانی ۲۰۲۶، تمرکز بر درآمدهای نجومی فیفا از حق پخش و تبلیغات، بحث داغی را درباره سهم ناچیز باشگاههای ایرانی از این سفره راه انداخته است. در حالی که فوتبال در دنیا به صنعتی پولساز تبدیل شده، در ایران فقدان سازوکار شفاف برای پرداخت حق پخش، نه تنها تراز مالی باشگاهها را منفی نگه داشته، بلکه تماشای مسابقات را هم برای هوادار ایرانی به چالشی اقتصادی تبدیل کرده است.

فیفا برای جذب ۴ میلیارد دلار سرمایه، بخشی از فعالیتهای تجاری خود را به بخش خصوصی واگذار میکند.

جام جهانی ۲۰۲۶ برای فیفا و صنعت شرطبندی سودآور بود، اما برای هواداران و شهرهای میزبان هزینهزا شد.

جام جهانی ۲۰۲۶ با مدل درآمدزایی جدید فیفا، استانداردهای مالی ورزش جهان را تغییر داد.

فوتبال صنعتی است که در آن پیروزی بر سود اولویت دارد، اما ورود سرمایهگذاران جدید در حال تغییر این قاعده است.

فیفا با مدل «فرانچایز»، تمام درآمدهای جام جهانی ۲۰۲۶ را تصاحب کرده و هزینههای میلیاردی را به دوش شهرهای میزبان انداخته است.

فیفا با افزایش تعداد تیمها و ابداع وقفههای جدید در بازی، به دنبال ثبت رکورد درآمد ۶ میلیارد دلاری است.

فیفا با استفاده از الگوریتمهای قیمتگذاری پویا، بلیتهای جام جهانی ۲۰۲۶ را به ارقامی نجومی رسانده که هواداران عادی را حذف میکند.