سود قطعی

در نظام بانکی ایران، سودی که هر ماه به حساب شما واریز می‌شود «علی‌الحساب» نام دارد؛ یعنی بانک پیش‌بینی می‌کند که حداقل این مقدار سود بسازد و آن را پیش‌پیش به شما می‌دهد. اما طبق قانون عملیات بانکی بدون ربا، بانک تنها وکیل شماست تا با پولتان کار کند. در پایان سال مالی، بانک موظف است تمام درآمدها و هزینه‌هایش را شفاف حساب‌وکتاب کند و ببیند واقعاً چقدر سود به دست آورده است. اگر سود واقعیِ به‌دست‌آمده بیشتر از آن چیزی باشد که در طول سال به شما داده، مابه‌التفاوت آن را تحت عنوان «سود قطعی» به حسابتان واریز می‌کند.

این مفهوم برای سپرده‌گذاران ایرانی از این جهت مهم است که نشان‌دهنده بازدهی واقعی سرمایه‌گذاری آن‌ها در بانک است. با این حال، در واقعیتِ اقتصاد ایران به دلیل تورم بالا و هزینه‌های سنگین بانک‌ها، معمولاً سود قطعی مبلغ چشم‌گیری نیست و گاهی اصلاً پرداخت نمی‌شود. برای مثال، اگر شما سپرده‌ای با سود علی‌الحساب ۱۸ درصد داشته باشید و بانک در پایان سال اعلام کند که سود واقعی پروژه‌هایش ۲۰ درصد بوده، آن ۲ درصدِ باقی‌مانده همان سود قطعی است که باید به شما برگردانده شود تا حق سپرده‌گذار ضایع نشود.