
لیبرالیسم و آزمون بحرانها؛ نگاهی به ریشههای تاریخی اندیشه بازار آزاد
لیبرالیسم اقتصادی محصول صلح و رفاه نیست، بلکه در دل بحرانها و طاعونهای تاریخی شکل گرفته و جانسخت است.
سوسیالیسم یعنی اولویت دادن به «جمع» بهجای «فرد» در اقتصاد. در این دیدگاه، ثروتهای ملی مثل نفت، معادن و صنایع بزرگ نباید در دست چند نفر محدود باشد، بلکه دولت باید آنها را اداره کند تا سودش به همه برسد. در واقع، دولت نقشِ پدری را بازی میکند که سعی دارد با گرفتنِ مالیات از ثروتمندان و توزیعِ آن میانِ نیازمندان، شکافِ بینِ فقیر و غنی را پر کند. در ایران، رگههای قوی سوسیالیسم را در مواردی مثل «یارانههای نقدی»، «بنزین سهمیهای» و «آموزش و بهداشت رایگان» میبینیم. وقتی دولت قیمتِ نان یا برق را پایینتر از ارزش واقعی نگه میدارد، در حال اجرای یک سیاست سوسیالیستی است تا فشارِ زندگی بر اقشار کمدرآمد کمتر شود. اما همین دخالت باعث میشود که انگیزه برای رقابتِ بخش خصوصی کمتر شده و گاهی کیفیتِ خدمات بهدلیل نبودِ رقابت، افت کند. برای شما، سوسیالیسم یعنی امنیتِ شغلی بیشتر در استخدامهای دولتی و دسترسی به کالاهای ارزانِ حمایتی، اما در مقابل، ممکن است به معنای تورمِ ناشی از کسری بودجهٔ دولت یا محدود شدنِ فرصتهای بزرگ برای سرمایهگذاریِ خصوصی هم باشد. در واقع، سوسیالیسم تلاش میکند سفرهٔ حداقلی را برای همه تضمین کند، حتی اگر به قیمتِ کند شدنِ رشدِ کلِ اقتصاد تمام شود.
در روزهای اخیر، بازخوانی اندیشههای منتقدانِ برنامهریزی دولتی و بررسی بنبستهای اقتصادی در کشورهایی نظیر کوبا و روسیه، بار دیگر بحثِ تقابلِ اقتصاد دستوری با بازار آزاد را داغ کرده است. در ایران نیز که همواره میانِ دخالتِ حداکثری دولت در قیمتگذاری و تلاش برای آزادسازیِ اقتصادی نوسان وجود دارد، درکِ مرز میان عدالت اجتماعی و ناکارآمدیِ ساختارهای سوسیالیستی برای پیشبینی آینده تورم و مالکیت خصوصی اهمیت مضاعفی یافته است.

لیبرالیسم اقتصادی محصول صلح و رفاه نیست، بلکه در دل بحرانها و طاعونهای تاریخی شکل گرفته و جانسخت است.

سرمایهداری و بازار آزاد برخلاف تصور عمومی، با گسترش اعتماد به غریبهها، مروج نوعدوستی واقعی است.

مروری بر زندگی، اندیشهها و نظریه کنش انسانی لودویگ فون میزس، اقتصاددان برجسته مکتب اتریشی.

بررسی اندیشههای بنیادین لودویگ فون میزس و مکتب اتریش درباره بازار آزاد، پول و نقد برنامهریزی دولتی.

کوبا برای مقابله با بحران اقتصادی، محدودیتهای بخش خصوصی و سرمایهگذاری خارجی را کاهش داد.

سوئد با ترکیب دولت رفاه گسترده و آزادیهای اقتصادی، الگویی موفق از همزیستی سوسیالیسم و لیبرتارینیسم ارائه داده است.

اقتصادِ التقاطی با ترکیبِ متناقضِ بازار و دولت، به جای کارایی، منجر به ناکارآمدی و فساد ساختاری میشود.

تحصیلکردههای آمریکایی به دلیل کاهش امنیت اقتصادی و بیاعتمادی به سیستم، از سرمایهداری به سمت سوسیالیسم تغییر جهت دادهاند.

آمریکا در عمل ترکیبی از سرمایهداری و سیاستهای رفاهی است، اما در گفتمان سیاسی سوسیالیسم را طرد میکند.

نظامهای اقتصادی خنثی هستند؛ اخلاق یک انتخاب فردی است که در فضای آزادیِ بازار بهتر شکوفا میشود.

مناظره زیدآبادی و کاظمی بر سر نقش ایدههای روشنفکران چپ در وضعیت اقتصادی و اجتماعی امروز ایران.

قیمتها سیگنالهای حیاتی برای تخصیص منابع هستند؛ حذف آنها از طریق کنترل دستوری منجر به فروپاشی اقتصادی میشود.

زلزله ونزوئلا با ویرانی ۹۰ درصدی مسکنهای دولتی، بهای سنگین فساد و نادیده گرفتن هشدارهای مهندسی را آشکار کرد.

آمریکا با هدف قرار دادن بازوی اقتصادی ارتش کوبا تحریمهای جدیدی وضع کرد که با اعتراض شدید و حمایت چین از هاوانا روبرو شد.