
چرا رشد درآمدهای مالیاتی به معنای فشار بیشتر بر مؤدیان نیست؟
رشد درآمدهای مالیاتی نتیجه هوشمندسازی و کشف فرارهای مالیاتی است، نه لزوماً فشار بیشتر بر مؤدیان شفاف.
عدالت مالیاتی یعنی سیستم مالیاتگیری طوری طراحی شود که بار مالی بر اساس توان اقتصادی افراد تقسیم شود. در این نگاه، کسانی که درآمد بیشتری دارند سهم بزرگتری میپردازند و کسانی که درآمدشان از حد مشخصی کمتر است، معاف میشوند. هدف اصلی این است که مالیات به جای آنکه باری اضافه بر دوش مردم عادی باشد، به ابزاری برای بازتوزیع ثروت و کاهش فاصله طبقاتی در جامعه تبدیل شود. در اقتصاد ایران، چالش اصلی عدالت مالیاتی این است که مالیاتِ کارمندان و کارگران پیش از واریز حقوق بهطور خودکار کسر میشود، اما برخی مشاغل پردرآمد یا دلالان بزرگ با استفاده از نبود شفافیت، مالیات واقعی خود را نمیپردازند. وقتی عدالت مالیاتی برقرار نباشد، دولت برای جبران کسری بودجه ناچار به روشهایی مثل چاپ پول متوسل میشود که نتیجهاش تورم و کوچک شدن سفره همه مردم است؛ بنابراین اجرای درست آن یعنی جلوگیری از فشار مضاعف به حقوقبگیران و تامین بودجه از مسیرهای منصفانه.
در روزهایی که سایه تنشهای منطقهای بر اقتصاد سنگینی میکند، بحث «عدالت مالیاتی» از کتابها به سفره و کسبوکار مردم آمده است. پرسش اصلی این است که آیا در شرایط بحرانی، باز هم باید طبق تقویم عادی مالیات گرفت؟ بازنگری در معافیتها نشان میدهد که عدالت یعنی دولت فشار مالیاتی را متناسب با واقعیتِ بازار و توانِ واقعیِ جیبِ تولیدکننده تنظیم کند.

رشد درآمدهای مالیاتی نتیجه هوشمندسازی و کشف فرارهای مالیاتی است، نه لزوماً فشار بیشتر بر مؤدیان شفاف.

دولت با اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم و اجرای مالیات بر مجموع درآمد، به دنبال عدالت مالیاتی و کاهش فرار مالیاتی است.

پیشنهاد میشود در شرایط جنگ، دوره توقف فعالیت از مدت معافیتهای مالیاتی کسر نشود تا هدف حمایتی قانون محقق گردد.