
نگاهی به مبانی نظری و اقتصادی برندگان نوبل اقتصاد ۲۰۲۶
جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ بر اهمیت سیاست پولی و نقد محرکهای مالی کینزی بر اساس مدلهای نوین تأکید کرد.
محرک مالی زمانی اتفاق میافتد که دولت احساس میکند بازار بیرمق است و مردم یا شرکتها پول کافی برای خرید و سرمایهگذاری ندارند. در این شرایط، دولت خودش دست به جیب میشود و با افزایش مخارج بودجهای یا بخشیدن بخشی از مالیاتها، خون تازهای به رگهای اقتصاد تزریق میکند. هدف این است که با این پولِ اضافه، تقاضا برای کالا و خدمات زیاد شود و کارخانهها دوباره با ظرفیت بیشتری کار کنند. در ایران، پروژههای بزرگ راهسازی، طرحهای مسکن دولتی یا حتی افزایش حقوق کارمندان نوعی محرک مالی محسوب میشوند. وقتی دولت مثلاً بودجه پروژههای عمرانی را افزایش میدهد، شرکتهای پیمانکاری فعال میشوند، کارگر استخدام میکنند و تقاضا برای خرید آهن و سیمان بالا میرود. این یعنی پول از خزانه دولت به سفرههای مردم و حساب شرکتهای بورسی سرازیر میشود و به طور موقت رونق ایجاد میکند. البته این سیاست مثل یک داروی تقویتی است که دوز مصرفش اهمیت حیاتی دارد. اگر دولت برای تأمین این هزینهها منابع واقعی نداشته باشد و به چاپ پول یا استقراض متوسل شود، محرک مالی ممکن است به جای رشد تولید، صرفاً باعث جهش قیمتها در بازار دلار و طلا شود. بنابراین، اثر محرک مالی بر دارایی شما بستگی به این دارد که این پول صرف ساختوساز و تولید شود یا فقط نقدینگی را در جامعه پخش کند.

جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ بر اهمیت سیاست پولی و نقد محرکهای مالی کینزی بر اساس مدلهای نوین تأکید کرد.