ملی‌سازی

ملی‌سازی زمانی اتفاق می‌افتد که دولت تصمیم می‌گیرد مالکیت یک شرکت، کارخانه یا کل یک صنعت را از بخش خصوصی بگیرد و آن را به دارایی عمومی تبدیل کند. در این حالت، به جای اینکه سود و تصمیم‌گیری در اختیار افراد یا شرکت‌های خصوصی باشد، دولت به عنوان نماینده جامعه مسئول اداره آن می‌شود. این کار معمولاً در بخش‌های حیاتی مثل انرژی، بانکداری یا معادن بزرگ انجام می‌شود تا دولت بتواند بر منابع کلیدی کشور نظارت مستقیم داشته باشد.

این موضوع مستقیماً با زندگی مردم در ارتباط است؛ چون وقتی صنعتی مثل برق یا بنزین ملی است، قیمت‌گذاری آن به جای بازار، توسط دولت و با نگاه به بودجه انجام می‌شود. برای مثال، ملی‌شدن بانک‌ها در ایران باعث شد دولت کنترل توزیع وام‌ها را به دست بگیرد. اما باید توجه داشت که اگر صنایع ملی‌شده به دلیل مدیریت دولتی زیان‌ده شوند، دولت ناچار است هزینه‌های آن‌ها را از بودجه عمومی یا چاپ پول تأمین کند که این کار در نهایت به شکل تورم و کاهش قدرت خرید، خودش را در سفره مردم نشان می‌دهد.