
فاصله اقتصاد ایران تا مرزهای علم اقتصاد روز
اقتصاد ایران برای عبور از بحرانها بیش از ابزار تازه به پیوند با اصول علم اقتصاد نیاز دارد.
انتظارات در اقتصاد یعنی تصویری که ما از آینده در ذهنمان میسازیم. این فقط یک پیشبینی ساده نیست، بلکه موتور محرک رفتارهای مالی ماست. وقتی از انتظارات تورمی حرف میزنیم، یعنی مردم بر اساس تجربههای قبلی و اخبار، حدس میزنند که قیمتها در ماههای آینده چقدر بالا میرود. این ذهنیت باعث میشود حتی قبل از اینکه اتفاقی در واقعیت بیفتد، بازار واکنش نشان دهد و قیمتها تغییر کند. در اقتصاد ایران، انتظارات نقش کلیدی در قیمت دلار، طلا و مسکن دارد. مثلاً اگر مردم حس کنند که قرار است در ماههای آینده توافقی حاصل نشود یا نقدینگی جهش کند، از ترس گران شدن کالاها در آینده، همین امروز برای خرید هجوم میبرند. همین افزایش تقاضا باعث میشود قیمتها واقعاً بالا برود. در واقع، چون ما انتظار گرانی داشتیم، با رفتارمان باعث شدیم آن گرانی زودتر و شدیدتر اتفاق بیفتد. این موضوع روی داراییهای شما هم اثر مستقیم دارد. وقتی انتظارات مثبت باشد، تمایل به سرمایهگذاری در بورس یا تولید بیشتر میشود، اما وقتی سایه نااطمینانی و انتظارات منفی روی بازار باشد، مردم پولشان را به داراییهای نقدشونده مثل سکه تبدیل میکنند. شناخت این جریان به شما کمک میکند بفهمید چرا گاهی بدون هیچ تغییر اقتصادی خاصی و صرفاً با یک خبر، ناگهان بازارها متلاطم میشوند.

اقتصاد ایران برای عبور از بحرانها بیش از ابزار تازه به پیوند با اصول علم اقتصاد نیاز دارد.

جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ به تبیین نقش کلیدی انتظارات خانوار و بنگاه در سیاستگذاری پولی اختصاص یافت.