تراز تجاری انرژی

تراز تجاری انرژی ساده‌ترین متر برای سنجش دخل و خرج انرژی کشور است. وقتی ارزش کل صادرات نفت خام، گاز طبیعی، برق و محصولات پتروشیمی را از هزینه واردات مواردی مثل بنزین یا گاز سوآپ در فصل‌های سرد کم کنیم، عدد نهایی تراز ما را می‌سازد. در واقع این شاخص نشان می‌دهد که آیا ما هنوز از فروش انرژی ثروت جدید برای کشور خلق می‌کنیم یا تمام تولیدمان را در داخل مصرف کرده و حتی ناچار به خرید سوخت از خارج شده‌ایم.

برای ما ایرانی‌ها، این عدد مستقیم با قیمت دلار و قدرت خرید مردم گره خورده است. وقتی تراز تجاری انرژی کاهش می‌یابد، یعنی منبع اصلی درآمد ارزی دولت ضعیف شده و بانک مرکزی دلار کمتری برای تزریق به بازار و کنترل قیمت‌ها در اختیار دارد. به عنوان مثال، وقتی در زمستان به دلیل مصرف بالای خانگی، صادرات گاز قطع و واردات بنزین برای رفع ناترازی افزایش می‌یابد، دولت با کسری بودجه مواجه می‌شود که نتیجه آن را در قالب رشد نرخ ارز و کاهش سود شرکت‌های بورسی به دلیل قطعی انرژی صنایع مشاهده می‌کنیم.