نرخ ارز واقعی مؤثر

نرخ ارز واقعی مؤثر برخلاف قیمت تابلوی صرافی‌ها، تنها یک عدد ساده نیست؛ بلکه دماسنج قدرت رقابت اقتصاد ایران است. این شاخص نشان می‌دهد وقتی تورم در ایران بسیار بالاتر از کشورهای طرف معامله مثل چین، امارات یا ترکیه است، قیمت دلار چقدر باید تغییر کند تا قدرت خرید واقعی حفظ شود. در واقع، این نرخ اثر تورم را از قیمت ارز پاک می‌کند تا بفهمیم ریال در دنیای واقعی و فارغ از هیاهوی بازار، چقدر می‌ارزد. وقتی این نرخ پایین می‌آید، یعنی تولید در ایران گران‌تر از واردات تمام می‌شود. برای مردم و سرمایه‌گذاران، این نرخ بهترین ابزار برای تشخیص احتمال جهش‌های ارزی است. اگر تورم داخلی بالا باشد اما دولت قیمت دلار را به زورِ ارزپاشی ثابت نگه دارد، نرخ ارز واقعی کاهش می‌یابد و اصطلاحاً فنر ارزی فشرده می‌شود. در این حالت، کالای خارجی به شکل کاذبی ارزان می‌شود، تولیدکننده ایرانی زمین می‌خورد و بازار آماده یک پرش ناگهانی در قیمت دلار می‌شود تا دوباره تعادل را به تجارت و سفره مردم برگرداند.