نظام پرداخت بین‌المللی

نظام پرداخت بین‌المللی در واقع همان زیرساخت و زبان مشترکی است که بانک‌های دنیا برای انتقال پول با هم استفاده می‌کنند. وقتی دولتی یا تاجری می‌خواهد کالایی بخرد، پول نقد جابه‌جا نمی‌شود؛ بلکه پیام‌های تاییدشده‌ای بین بانک‌ها رد و بدل می‌شود که مالکیت پول را تغییر می‌دهد. معروف‌ترینِ این شبکه‌ها سوئیفت است که مثل یک مرکز مخابراتی، پیام‌های مالی را با امنیت بالا جابه‌جا می‌کند. برای ما در ایران، این مفهوم با چالش تحریم گره خورده است. وقتی دسترسی بانک‌های ایرانی به این سیستم‌ها محدود می‌شود، مسیر مستقیم انتقال پول مسدود شده و تاجران ناچار می‌شوند از واسطه‌ها یا صرافی‌ها در کشورهای ثالث استفاده کنند. این کار نه تنها ریسک جابه‌جایی پول را بالا می‌برد، بلکه هزینه‌ای به نام هزینه نقل و انتقال به کالاها اضافه می‌کند که در نهایت از جیب مصرف‌کننده پرداخت می‌شود. اثر نهایی این اتفاق مستقیماً روی قیمت‌ها دیده می‌شود. وقتی هزینه انتقال پول برای واردات نهاده‌های دامی، دارو یا قطعات خودرو بالا می‌رود، قیمت تمام‌شده آن کالا در بازار ایران گران‌تر از قیمت واقعی جهانی می‌شود. در واقع، اختلال در نظام پرداخت بین‌المللی باعث می‌شود ایرانی‌ها برای خرید هر کالای خارجی یا حتی حواله کردن پول برای دانشجویان خارج از کشور، مبلغی اضافه بابت دور زدن مسیرهای مسدود شده پرداخت کنند.