اقتصاد غیررسمی

اقتصاد غیررسمی بخشی از بازار است که زیر رادار دولت حرکت می‌کند. این فعالیت‌ها لزوماً غیرقانونی یا قاچاق نیستند، بلکه فقط در دفاتر مالیاتی و آمارهای رسمی ثبت نمی‌شوند. در ایران، وقتی از یک تعمیرکار خودرو فاکتور رسمی نمی‌گیرید یا از یک دست‌فروش در مترو خرید می‌کنید، در حال تعامل با این بخش هستید. این اقتصاد شامل طیف وسیعی از مشاغل، از کارگران روزمزد ساختمانی تا فروشندگان فعال در شبکه‌های اجتماعی است که بدون کد اقتصادی و پوشش بیمه فعالیت می‌کنند.

برای مردم، این بخش هم فرصت است و هم تهدید؛ از یک طرف به دلیل نبود مالیات و هزینه‌های اداری، کالاها معمولاً ارزان‌تر به دست مصرف‌کننده می‌رسند و راهی برای فرار از بیکاری است، اما از طرف دیگر چون این مشاغل بیمه و بازنشستگی ندارند، امنیت شغلی فرد در بلندمدت به خطر می‌افتد. همچنین وقتی سهم این بخش در اقتصاد ایران زیاد می‌شود، دولت در تخمین دقیق تورم و رشد اقتصادی دچار خطا می‌شود که نتیجه‌اش تصمیمات پولی غلطی است که در نهایت روی قدرت خرید کل جامعه اثر منفی می‌گذارد.