بورسی
دستهٔ دانشنامه ۲۸۹ مفهوم

اقتصاد کلان

اقتصاد کلان به زبان ساده یعنی بررسی نبضِ کلِ اقتصاد ایران؛ جایی که درباره تورم، بیکاری و رشد تولید ملی صحبت می‌کنیم. درک این مفاهیم به شما کمک می‌کند بفهمید چرا قدرت خریدتان تغییر می‌کند، چرا قیمت‌ها مدام جابه‌جا می‌شوند و سیاست‌های دولت چطور مستقیماً بر سفره و آینده شغلی شما اثر می‌گذارد. در این بخش، شاخص‌های کلیدی را از زاویه جیب و معیشت مردم بررسی می‌کنیم.

مفاهیم کلیدی برای شروع

تورم

۱٬۳۶۴ خبر

تورم یعنی گران شدنِ مداوم و همگانیِ کالاها و خدمات که باعث می‌شود قدرت خرید پول شما کم شود. در واقع وقتی تورم داریم، با همان مقدار پولی که پارسال داشتید، امروز کالای کمتری می‌توانید بخرید و ارزشِ پس‌انداز ریالی شما به مرور آب می‌رود.

تولید ناخالص داخلی

۲۹۵ خبر

تولید ناخالص داخلی مجموع ارزش تمام کالاها و خدماتی است که در طول یک سال داخل مرزهای ایران تولید می‌شود؛ این عدد مثل دماسنج اقتصاد عمل کرده و نشان می‌دهد که مجموع فعالیت‌های ما از استخراج نفت تا خدمات آنلاین، چقدر ثروت خلق کرده است.

رشد اقتصادی

۲۲۶ خبر

رشد اقتصادی یعنی بزرگ‌تر شدن کیک اقتصاد کشور؛ به این معنا که مجموع ارزش کالاها و خدمات تولید شده در ایران، مثل محصولات کارخانه‌ای، کشاورزی یا خدمات پزشکی، نسبت به سال قبل بیشتر شده و توان درآمدزایی جامعه افزایش یافته است.

انتظارات تورمی

۱۹۷ خبر

انتظارات تورمی یعنی پیش‌بینی مردم و کسب‌وکارها از میزان گرانی در آینده. وقتی جامعه حس کند قیمت‌ها قرار است بالا برود، رفتار مالی‌اش را تغییر می‌دهد؛ این ذهنیت حتی پیش از وقوعِ واقعیِ تورم، باعث افزایش تقاضا و در نتیجه رشد سریع‌تر قیمت‌ها در بازار می‌شود.

رکود اقتصادی

۱۶۴ خبر

رکود اقتصادی یعنی خوابیدن بازار و کاهش تولید ملی برای مدتی طولانی. در این وضعیت، چون مردم پول کمتری برای خرید دارند، فروش شرکت‌ها کم می‌شود، بیکاری بالا می‌رود و به جای ساخت‌وساز یا تولید، پول‌ها معمولاً در بخش‌های غیرمولد قفل می‌شوند.

قدرت خرید

۱۵۵ خبر

قدرت خرید نشان‌دهنده مقدار کالا یا خدماتی است که می‌توانید با مبلغ مشخصی پول تهیه کنید. در اقتصاد ایران، وقتی سرعت رشد قیمت‌ها از رشد درآمد شما بیشتر می‌شود، قدرت خریدتان کاهش می‌یابد؛ یعنی با همان مقدار پول، کالای کمتری نسبت به قبل می‌خرید.

صادرات

۱۴۰ خبر

صادرات یعنی فروش کالاها یا خدمات تولیدشده در ایران به مشتریان خارجی در ازای دریافت ارز. این فرآیند با ارزآوری برای کشور، باعث تقویت پول ملی شده و به تولیدکنندگان داخلی اجازه می‌دهد تا بازاری بزرگ‌تر از مرزهای ایران برای محصولات خود پیدا کنند.

امنیت غذایی

۱۳۷ خبر

امنیت غذایی یعنی همه مردم در هر لحظه، هم پول کافی داشته باشند و هم در بازار کالای کافی موجود باشد تا بتوانند غذای سالم و مغذی برای یک زندگی فعال تهیه کنند؛ این یعنی سفره مردم نباید وابسته به نوسان تحریم یا جهش ناگهانی قیمت دلار باشد.

تورم و قیمت‌ها

تورم، شاخص قیمت و قدرت خرید

رشد و تولید ملی

تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی

تولید ناخالص داخلی ۲۹۵رشد اقتصادی ۲۲۶رکود اقتصادی ۱۶۴صادرات ۱۴۰ارزش افزوده ۱۲۸سرمایه انسانی ۱۰۳توسعه پایدار ۸۶برنامه توسعه ۶۳توسعه اقتصادی ۴۹خودکارسازی ۴۶ظرفیت تولید ۳۶ظرفیت اسمی ۳۲درآمد سرانه ۲۲کالای سرمایه‌ای ۱۹بیماری هلندی ۱۶خام‌فروشی ۱۵نهاده‌های تولید ۱۵تشکیل سرمایه ثابت ۱۴بازسازی اقتصادی ۱۲تنوع‌بخشی اقتصادی ۱۲حجم تولید ۱۱خودکفایی ۱۱صنایع خلاق ۱۱تولید ۱۰صنعت‌زدایی ۱۰اقتصادهای نوظهور ۹انقلاب صنعتی ۹تولید ناخالص ملی ۹کالای واسطه‌ای ۹انقباض اقتصادی ۸توسعه صنعتی ۸داخلی‌سازی ۸صنایع تبدیلی ۸صنعتی‌شدن ۸تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۷تولید ملی ۷تولید ناخالص داخلی سرانه ۶صنایع صادرات‌محور ۶اقتصاد توسعه ۵بخش خدمات ۵بهره‌وری کل عوامل تولید ۵تولید داخلی ۵سرمایه ثابت ۵نفرین منابع ۵چرخه تجاری ۵اقتصاد تک‌محصولی ۴تشکیل سرمایه ۴رشد اسمی ۴زیرساخت‌های اقتصادی ۴کشاورزی ۴اتوماسیون صنعتی ۳توسعه نامتوازن ۳تولید پایدار ۳جانشینی واردات ۳رونق اقتصادی ۳ظرفیت جذب ۳مکانیزاسیون کشاورزی ۳نهاده واسطه‌ای ۳

اشتغال و بازار کار

نرخ بیکاری و شاخص‌های بازار کار

سایر مفاهیم

شاخص‌های کلیدی سنجش وضعیت اقتصاد

امنیت غذایی ۱۳۷تاب‌آوری اقتصادی ۱۲۷اقتصاد کلان ۱۱۰واردات ۱۰۱دهک‌های درآمدی ۸۲دیپلماسی ۶۴شاخص قیمت مصرف‌کننده ۶۰شاخص مدیران خرید ۵۲بازدارندگی ۵۰نرخ بهره واقعی ۴۹حمل‌ونقل عمومی ۴۳تراز تجاری ۴۲تولید صنعتی ۴۲خشکسالی ۴۲صادرات غیرنفتی ۳۸امنیت دریایی ۳۴تجارت آزاد ۳۱اقتصاد مقاومتی ۲۸سبد معیشت ۲۷تنش آبی ۲۴کسری تجاری ۲۴نابرابری اقتصادی ۲۲مازاد تجاری ۲۱بریکس ۲۰خروج سرمایه ۲۰خرده‌فروشی ۱۹تراز پرداخت‌ها ۱۷زیرساخت حیاتی ۱۷شدت انرژی ۱۷امنیت اقتصادی ۱۶رقابت‌پذیری ۱۶معیشت ۱۶اقتصاد نهادی ۱۴اقتصاد جهانی ۱۳اقتصاد غیررسمی ۱۳آمایش سرزمین ۱۳اوج مصرف ۱۳درآمدهای ارزی ۱۳اقتصاد چرخشی ۱۲انتظارات عقلایی ۱۲فقر ۱۲نااطمینانی اقتصادی ۱۲نرخ باروری ۱۲انزوای اقتصادی ۱۱اینترنت ماهواره‌ای ۱۱اقتصاد دریامحور ۱۰بحران مالی ۱۰برابری قدرت خرید ۱۰ثبات اقتصادی ۱۰سیاست تجاری ۱۰تجارت مرزی ۹تراز آب ۹جنگ ترکیبی ۹مصرف سوخت ۹ناترازی مالی ۹ناوگان حمل‌ونقل ۹اقتصاد زیرزمینی ۸الیگارشی ۸تقاضای کل ۸دولت رفاه ۸سرمایه‌داری رفاقتی ۸سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت ۸ضریب جینی ۸عدالت آموزشی ۸نهاده‌های کشاورزی ۸ارزآوری ۷آزادی ناوبری ۷تحرک اجتماعی ۷تقاضای داخلی ۷رفاه اقتصادی ۷ابتکار کمربند و جاده ۶اسنپ‌بک ۶اعتماد مصرف‌کننده ۶اینترنت اشیا ۶برنامه‌ریزی اقتصادی ۶جنگ نامتقارن ۶جهانی‌شدن ۶دهک‌های هزینه‌ای ۶رفاه اجتماعی ۶زیرساخت حمل‌ونقل ۶شاخص فلاکت ۶شاخص‌های اقتصادی ۶نابرابری درآمدی ۶گازهای گلخانه‌ای ۶یک‌جانبه‌گرایی ۶اقتصاد کینزی ۵اقتصاد گیگی ۵اکوسیستم نوآوری ۵بازار واحد ۵بدهی خارجی ۵تجارت ترجیحی ۵درآمد واقعی ۵درآمد پایه همگانی ۵شکاف دیجیتال ۵فرونشست زمین ۵مانده حقیقی نقدینگی ۵منحنی فیلیپس ۵منطقه یورو ۵پوپولیسم اقتصادی ۵الگوی توسعه ۴امید به زندگی ۴برقی‌سازی ۴بهره‌وری آب ۴ثبات مالی ۴حساب ذخیره ارزی ۴حساب‌های ملی ۴حق برداشت مخصوص ۴درآمد قابل تصرف ۴رابطه مبادله ۴راندمان حرارتی ۴روابط تجاری ۴رکود بزرگ ۴سرانه مصرف ۴سرشماری ۴سند چشم‌انداز ۴شاخص قابلیت زندگی ۴صندوق توسعه ملی ۴فقر شهری ۴نرخ بهره‌برداری از ظرفیت ۴نهادهای استثماری ۴کریدور اقتصادی ۴فرضیه درآمد دائمی ۴آبخوان ۳استقلال اقتصادی ۳اعتماد نهادی ۳اقتصاد رانتی ۳اقتصاد مولد ۳بهینه‌سازی مصرف سوخت ۳بیماری هزینه‌ای بامول ۳تاب‌آوری شهری ۳تحریک تقاضا ۳تغییر ساختاری ۳تله فقر ۳تکنوکرات ۳ثبات اقتصاد کلان ۳ثبات سیاسی ۳زیرساخت شبکه ۳ساعات اوج مصرف ۳سلطه دلار ۳شوک اقتصادی ۳فرود نرم ۳فشار اقتصادی ۳فقر مطلق ۳منابع آب تجدیدپذیر ۳نرخ پس‌انداز ۳نهادهای فراگیر ۳پنجره جمعیتی ۳پیش‌بینی‌پذیری اقتصادی ۳چشم‌انداز اقتصادی ۳گردشگری پایدار ۳

آخرین اخبار این حوزه

توافق روسیه و آمریکا بر سر گازوئیل و سهم ترکیه

توافق روسیه و آمریکا بر سر گازوئیل و سهم ترکیه

روسیه و آمریکا بر سر گازوئیل به توافق رسیده‌اند و ترکیه نیز سهمی از این حجم را دریافت خواهد کرد.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
تداوم رکود تورمی در اقتصاد و چالش‌های تأمین سوخت معادن

تداوم رکود تورمی در اقتصاد و چالش‌های تأمین سوخت معادن

گزارش‌های جدید از تداوم رکود تورمی در اقتصاد حکایت دارند، در حالی که محدودیت سوخت معادن و ریسک‌های بازار فلزات نیز چالش‌برانگیز شده‌اند.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
دستور پزشکیان برای تزریق صرفه‌جویی‌ها به کالابرگ و تصویب مصوبات جدید دولت

دستور پزشکیان برای تزریق صرفه‌جویی‌ها به کالابرگ و تصویب مصوبات جدید دولت

دستور پزشکیان برای اختصاص صرفه‌جویی‌های سوخت و آرد به کالابرگ و تصویب سه مصوبه کلیدی در دولت.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
چرا اقتصاددانان ایرانی بر سر ریشه‌های تورم اختلاف نظر دارند؟

چرا اقتصاددانان ایرانی بر سر ریشه‌های تورم اختلاف نظر دارند؟

اختلاف نظر اقتصاددانان ایرانی درباره ریشه‌های تورم و نقش انتظارات و تعهدات دولت در سطح قیمت‌ها.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
چرا صادرات ایران به پاکستان در خطر توقف است؟

چرا صادرات ایران به پاکستان در خطر توقف است؟

تحریم‌های بانکی و موانع تجاری، صادرات ایران به پاکستان را در خطر توقف قرار داده است.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
راز انباشت کم‌سابقه طلا توسط چین و تلاش برای کاهش وابستگی به دلار

راز انباشت کم‌سابقه طلا توسط چین و تلاش برای کاهش وابستگی به دلار

انباشت کم‌سابقه طلا توسط چین با هدف کاهش وابستگی به دلار و مقابله با ریسک‌های ژئوپلیتیک انجام می‌شود.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
علت واقعی توقف کامیون‌ها در مرز پاکستان؛ موانع بانکی صادرات

علت واقعی توقف کامیون‌ها در مرز پاکستان؛ موانع بانکی صادرات

توقف ۳۰۰۰ کامیون در مرز پاکستان به دلیل تحریم‌های بانکی و مشکلات صادراتی به چالش جدی تبدیل شده است.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
هزینه تعلل اقتصاد ایران در عصر هوش مصنوعی

هزینه تعلل اقتصاد ایران در عصر هوش مصنوعی

تعلل در پذیرش هوش مصنوعی و ضعف زیرساخت‌ها، شکاف بهره‌وری اقتصاد ایران با جهان را تشدید می‌کند.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
تبریز در آستانه تحول تاریخی؛ ضرورت گذر از کریدور نفت به تجارت

تبریز در آستانه تحول تاریخی؛ ضرورت گذر از کریدور نفت به تجارت

لزوم توسعه کریدورهای تجاری شمال‌غرب و رفع چالش‌های لجستیکی تبریز به عنوان جایگزین مسیرهای جنوبی مطرح شد.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
چالش‌های سنگین امنیتی و اقتصادی در برابر ولیعهد سعودی

چالش‌های سنگین امنیتی و اقتصادی در برابر ولیعهد سعودی

عربستان سعودی با چالش‌های امنیتی، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و انقباض اقتصادی روبه‌رو است.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
درخواست کارگران برای تشکیل جلسه فوق‌العاده شورای عالی کار و بازنگری دستمزد

درخواست کارگران برای تشکیل جلسه فوق‌العاده شورای عالی کار و بازنگری دستمزد

نمایندگان کارگری خواستار تشکیل جلسه فوق‌العاده شورای عالی کار برای بازنگری دستمزد و سبد معیشت شدند.

۲۶ مهر ۱۴۰۵
ابعاد سیاسی و راهبردی سفر لاوروف به تهران و تلاش مسکو برای کاهش تنش

ابعاد سیاسی و راهبردی سفر لاوروف به تهران و تلاش مسکو برای کاهش تنش

سفر لاوروف به تهران با تمرکز بر کاهش تنش‌های منطقه‌ای، ارتقای توافق راهبردی و مقابله با تحریم‌ها تحلیل شد.

۲۶ مهر ۱۴۰۵