
خطر اصلی اقتصاد ایران؛ فرسودگی ظرفیت تولید و افت سرمایهگذاری
افت تشکیل سرمایه و نااطمینانی، ظرفیت تولید آینده اقتصاد و بنگاهها را تهدید میکند.
همچنین: تشکیل سرمایه ثابت ناخالص
تشکیل سرمایه ثابت در زبان ساده یعنی پولی که به جای مصرف شدن، تبدیل به «ابزار تولید» میشود. وقتی یک کارخانه در اراک ماشینآلات جدید میخرد، یا دولت جاده و سدی میسازد، در واقع در حال تشکیل سرمایه ثابت است. اینها داراییهایی هستند که برخلاف مواد اولیه، در فرایند تولید تمام نمیشوند، بلکه سالها باقی میمانند تا کالا و خدمات بیشتری تولید کنند. در واقع این عدد نشان میدهد که چقدر به «عضلههای» اقتصاد کشور اضافه شده است.
برای ما ایرانیها، این عدد مستقیم با آینده شغلی و قدرت خریدمان گره خورده است. وقتی نرخ تشکیل سرمایه ثابت پایین میآید، یعنی کارخانهها فرسوده میشوند و پروژه جدیدی شروع نمیشود؛ نتیجه این اتفاق در میانمدت، کاهش تولید ملی و نایاب شدن فرصتهای شغلی برای جوانان است. به زبان ساده، اگر امروز برای خرید تجهیزات پیشرفته در صنایع نفت یا پتروشیمی سرمایهگذاری نشود، در سالهای بعد درآمد ارزی کشور کم شده و فشار آن به صورت تورم و گرانی دلار به سفره تکتک مردم منتقل میشود.
در حالی که تورم و نقدینگی به رکوردهای تاریخی رسیدهاند، هشدارها درباره سقوط تشکیل سرمایه ثابت نشاندهنده فرسودگی ماشینآلات و زیرساختهای ایران است. وقتی سرمایهگذاری جدیدی صورت نگیرد، رشد اقتصادی در بخشهای مولد مثل صنعت و معدن متوقف میشود؛ وضعیتی که زنگ خطر بنبست تولید در سالهای پیش رو و کاهش توان رقابتی اقتصاد ملی را به صدا درآورده است.

افت تشکیل سرمایه و نااطمینانی، ظرفیت تولید آینده اقتصاد و بنگاهها را تهدید میکند.

درآمد سرشار هوش مصنوعی در تایوان و کره جنوبی با دو الگوی متفاوتِ توزیع نقدی و سرمایهگذاری کلان مدیریت میشود.

سرمایهگذاری صنعتی ایران به دلیل نااطمینانی، تحریم و موانع داخلی، در واقعیت (خارج از رشد اسمی) کاهش یافته است.

همتی تأکید کرد کاهش رفاه مردم ناشی از افت شدید درآمد سرانه است و نباید تنها به تورم تقلیل یابد.

درآمد سرانه واقعی ایرانیان طی ۱۳ سال به نصف کاهش یافته و به سطح دهه ۷۰ بازگشته است.

اقتصاد ایران در تله «تورم رکودی» گرفتار شده و برای خروج از آن، نیازمند گذار از پارادایم بقا به رشد است.
اقتصاد فلسطین تحت فشار جنگ و کاهش مصرف کوچک شد، در حالی که فنلاند رشد اقتصادی خود را شتاب بخشید.

کشاورزی با افت ۲.۹ درصدی در سال ۱۴۰۴، به موتور کاهنده رشد اقتصادی غیرنفتی ایران تبدیل شده است.

بخش معدن با رشد ۴.۱ درصدی از رکود اقتصاد ایران جدا شد، اما فرسودگی ماشینآلات و بحران انرژی، تداوم این مسیر را تهدید میکند.

اقتصاد ایران با ورود به محدوده رشد منفی، تورم بالای ۶۰ درصد و سقوط سرمایهگذاری، در انتظار اثرات واقعی تنشزدایی سیاسی است.

نقدینگی به رکورد نیمقرن اخیر رسید، در حالی که تولید درجا زده و اقتصاد بدون نفت وارد رکود شده است.

سرمایهگذاری خارجی بهخودیخود معجزه نمیکند؛ موفقیت آن در ایران گروی کیفیت نهادها و توانایی جذب فناوری توسط بخش خصوصی است.

اقتصاد ۱۴۰۴ با رکوردشکنی نقدینگی، توقف رشد غیرنفتی و تعمیق شکاف طبقاتی در بازار مسکن به پایان رسید.

توافق سیاسی تنها یک محرک موقت است؛ جهش واقعی صنعت نیازمند اصلاحات ساختاری داخلی و حداقل سه سال زمان برای جذب سرمایه است.