
چالشهای بودجه ۱۴۰۶؛ چرا بودجه نباید مانند سالهای گذشته نوشته شود؟
بودجه ۱۴۰۶ نیازمند سناریونویسی و واقعگرایی است تا کسری آن به تورم و توقف سرمایهگذاری منجر نشود.
تشکیل سرمایه به زبان ساده یعنی پولی که بهجای خرج شدن برای کالاهای مصرفی، صرفِ ساختنِ ابزارهای تولید میشود. تصور کنید یک کارگاه تولیدی بهجای اینکه تمام سود سالانهاش را خرج کند، با بخشی از آن یک دستگاه جدید میخرد یا فضای کارگاه را بزرگتر میکند؛ این دقیقاً همان اتفاقی است که در سطح کلان با ساخت سد، جاده، خرید هواپیما و نصب تجهیزات صنعتی در کارخانههای بزرگ کشور رخ میدهد.
برای ما ایرانیها، تشکیل سرمایه نبضِ آیندهٔ جیبمان است. وقتی آمارها نشان میدهند تشکیل سرمایه در ایران ضعیف شده، یعنی کارخانهها در حال فرسوده شدن هستند و تکنولوژی جدید وارد نمیشود. نتیجهٔ ملموس این اتفاق برای مردم، کمشدن فرصتهای شغلی و افتِ کیفیت تولیدات داخلی است. مثلاً اگر در صنعت برق تشکیل سرمایه یا همان ساخت نیروگاه جدید متوقف شود، چند سال بعد با قطعی برقِ صنایع روبرو میشویم که هم قیمت کالاها را برای مصرفکننده بالا میبرد و هم سودِ سهامداران را در بورس کاهش میدهد.
اقتصاد ایران به نقطهای رسیده که بدون نوسازی ماشینآلات و زیرساختها، خطر فقر مزمن جدی است. بحثهای اخیر درباره سناریوهای سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که «تشکیل سرمایه» تنها راه خروج از بنبست کنونی است؛ چرا که بدون جذب سرمایه جدید، مستهلک شدن داراییهای کشور سرعت گرفته و توان تولید ملی برای رقابت و اشتغالزایی از دست میرود.

بودجه ۱۴۰۶ نیازمند سناریونویسی و واقعگرایی است تا کسری آن به تورم و توقف سرمایهگذاری منجر نشود.

صنعت ایران به جای تابآوری در حال تجربه فرسایش تدریجی ظرفیتهای تولیدی تحت شوکهای پیدرپی است.

اقتصاد ایران میان دوراهی احیای ناشی از توافق جامع یا فروپاشی در اثر بازگشت محاصره و تورم افسارگسیخته قرار دارد.

گزارش سازمان برنامه: اقتصاد ایران میان سناریوی رشد دو رقمی در ۱۴۰۷ یا سقوط به رکود تورمی شدیدتر، در انتظار توافق جامع و اصلاحات ساختاری است.