
معمای مهاجرت ایرانیان؛ تقابل فشارهای اقتصادی و موانع خروج
فشار اقتصادی و تحریمها میل به مهاجرت را زیاد کرده، اما موانع مالی و قانونی مانع خروج گسترده شده است.
مهاجرت در زبان ساده یعنی جابهجایی آدمها از خانهشان به جایی دیگر به امید زندگی بهتر. در اقتصاد، ما به این جابهجایی به چشمِ انتقالِ سرمایه انسانی نگاه میکنیم. وقتی یک پرستار از کرمانشاه به تهران میآید یا یک مهندس از تهران به آلمان میرود، در واقع مهارتی که سالها برایش هزینه شده، از یک بازار کار خارج و به بازار دیگری وارد میشود. این پدیده فقط یک تصمیم شخصی نیست، بلکه ترازوی عرضه و تقاضای نیروی کار را در کل کشور جابهجا میکند. برای ما در ایران، مهاجرت یعنی خالی شدنِ جای متخصصانی که جایگزین کردنشان گران و زمانبر است. وقتی پزشکان یا تکنسینهای باسابقه مهاجرت میکنند، هزینه خدمات در داخل بالا میرود و کیفیت زندگی برای بقیه کاهش مییابد. از طرفی، مهاجرتِ داخلی به سمت شهرهای بزرگ، باعث گرانیِ شدید مسکن و فشار به زیرساختهای شهری مثل مترو و شبکه برق میشود. در واقع، مهاجرت دماسنجِ وضعیت اقتصادی است؛ هرچه نااطمینانی از آینده بیشتر باشد، میل به رفتن برای حفظ دارایی و تخصص بالاتر میرود.
این روزها که بحثِ کمبود نیروی کار متخصص و هزینههای اقتصادیِ خروج نخبگان در ایران داغ است، تحولات جهانی مثل سیاستهای مهاجرتی آمریکا و پیامدهای برگزیت نشان میدهند که چطور جابهجاییِ جمعیت میتواند موتور رشد اقتصادی را روشن یا خاموش کند. درکِ این پیوند برای ما که با چالشِ حفظ سرمایه انسانی و تأمینِ نیاز بازار کار مواجهیم، از هر زمان دیگری حیاتیتر شده است.

فشار اقتصادی و تحریمها میل به مهاجرت را زیاد کرده، اما موانع مالی و قانونی مانع خروج گسترده شده است.

سیاستهای مهاجرتی ترامپ با کاهش نیروی کار، رشد اشتغال و ظرفیت رشد اقتصادی آمریکا را به شدت محدود کرده است.

سیاستهای مهاجرتی سختگیرانه ترامپ، با ایجاد کمبود نیروی کار و کاهش نوآوری، رشد اقتصادی آمریکا را تهدید میکند.

ده سال پس از برگزیت، بریتانیا با هزینههای اقتصادی و چالشهای مهاجرتی روبروست که وعدههای اولیه را محقق نکرد.

روسیه با کمبود شدید نیروی کار ناشی از جنگ و بحران جمعیتی دستوپنج نرم میکند که بقای اقتصادیاش را تهدید میکند.

موفقیت در فوتبال تصادفی نیست؛ ترکیبی از جغرافیا، سیستم مربیگری پایه و بهرهگیری از تنوع مهاجرتی، برندگان واقعی را تعیین میکند.