اقتصاد زیرزمینی

اقتصاد زیرزمینی یا همان بخش غیررسمی، بخشی از چرخه پول است که از چشم قانون و اداره مالیات پنهان می‌ماند. این لزوماً به معنی کارهای خلاف نیست؛ بلکه بخش بزرگی از آن شامل فعالیت‌های روزمره‌ای است که به دلیل پیچیدگی‌های قانونی، هزینه‌های بالای بیمه یا فرار از مالیات، ثبت نمی‌شوند. در ایران، وقتی کسی بدون پروانه کسب در اینستاگرام فروشندگی می‌کند یا تعمیرکاری بدون فاکتور رسمی دستمزد می‌گیرد، در واقع بخشی از این اقتصاد پنهان است.

بزرگ شدن این بخش باعث می‌شود دولت درآمد مالیاتی کمتری داشته باشد و برای جبران کسری بودجه، به راهکارهای تورم‌زایی مثل چاپ پول رو بیاورد که مستقیماً قدرت خرید مردم را کم می‌کند. همچنین، فعالان این بخش معمولاً از امنیت شغلی و بیمه محروم‌اند. برای مثال، جابه‌جایی مبالغ کلان در حساب‌های شخصی برای دور زدن مالیات، باعث می‌شود آمارهای اقتصادی دقیق نباشد و برنامه‌های دولت برای مهار گرانی در بازارهایی مثل مسکن یا ارز عملاً شکست بخورد.