شاخص قیمت

تصور کنید سبدی بزرگ دارید که در آن از نان و برنج تا هزینه اجاره‌خانه و اینترنت چیده شده است. چون بررسی روزانه تک‌تک قیمت‌ها در بازار ایران ممکن نیست، اقتصاددانان میانگین تغییر قیمت این سبد را با یک عدد واحد نشان می‌دهند که به آن شاخص قیمت می‌گویند. وقتی این عدد نسبت به ماه یا سال قبل بزرگ‌تر می‌شود، یعنی به طور متوسط هزینه‌های زندگی افزایش یافته است. در واقع این شاخص به ما می‌گوید که ارزش پول ملی در برابر کالاها چقدر تغییر کرده است. در اقتصاد ایران، این شاخص مستقیماً با سفره و دارایی شما گره خورده است. وقتی مرکز آمار اعلام می‌کند شاخص قیمت مصرف‌کننده رشد کرده، یعنی قدرت خرید ریال‌های شما کم شده و برای تهیه همان کالاهای همیشگی باید پول بیشتری بپردازید. این عدد مبنای اصلی برای چانه‌زنی دستمزدها و حتی تعیین نرخ اجاره‌بهاست؛ مثلاً وقتی تورم یا همان رشد شاخص قیمت‌ها بالا می‌رود، صاحب‌خانه‌ها بر اساس همین تغییرات، مبلغ اجاره را در قراردادهای جدید افزایش می‌دهند.