بدهی حاکمیتی

بدهی حاکمیتی یعنی پولی که دولت برای چرخاندن چرخ کشور و جبران کسری بودجه از دیگران قرض گرفته است. در ایران، دولت وقتی پول کم می‌آورد، سراغ بانک مرکزی، بانک‌های تجاری، یا صندوق‌های بازنشستگی می‌رود و گاهی هم با انتشار اوراق بدهی مثل «اخزا»، از مردم و سرمایه‌گذاران بورس وام می‌گیرد تا حقوق‌ها را بپردازد یا پروژه‌های عمرانی را پیش ببرد. این بدهی در واقع تعهدی است که دولت‌های فعلی برای آینده ایجاد می‌کنند و بازپرداخت آن باید از محل مالیات‌ها یا درآمدهای نفتی باشد. این بدهی شاید دور از سفره ما به نظر برسد، اما در واقع موتور محرک تورم در زندگی روزمره است. وقتی دولت بدهی سنگینی به بانک مرکزی یا بانک‌ها پیدا می‌کند و توان پرداخت آن را ندارد، فشار این بدهی در نهایت به شکل چاپ پول یا ناترازی بانکی ظاهر می‌شود. برای مثال، وقتی دولت برای تسویه بدهی خود به پیمانکاران یا خرید تضمینی گندم از بانک‌ها وام می‌گیرد و آن را پس نمی‌دهد، نقدینگی در جامعه زیاد شده و ارزش ریال کم می‌شود؛ این یعنی دولت بدهی‌اش را به طور غیرمستقیم از جیب و قدرت خرید مردم پرداخت کرده است.