توافق بازخرید

توافق بازخرید که در ادبیات مالی به آن ریپو می‌گویند، در واقع یک قراردادِ استقراضِ کوتاه‌مدت است که با وثیقه انجام می‌شود. در اقتصاد ایران، بانک‌هایی که در پایان روز با کمبود پول نقد مواجه می‌شوند، اوراق بدهی دولتی یا همان اخزا را به بانک مرکزی می‌دهند و در مقابل پول دریافت می‌کنند. آن‌ها قول می‌دهند که مثلاً چند روز بعد، همان اوراق را با قیمتی کمی بالاتر که شامل سود است پس بگیرند. این سازوکار باعث می‌شود بانک‌ها برای تامین نقدینگی، مجبور به برداشت غیرقانونی از بانک مرکزی و جریمه شدن نشوند. اهمیت این توافق برای مردم عادی در پیامی است که از وضعیت نرخ بهره صادر می‌کند. وقتی بانک مرکزی نرخ ریپو را افزایش می‌دهد، یعنی قصد دارد نقدینگی را جمع کند که نتیجه آن معمولاً بالا رفتن سود سپرده‌های بانکی و در مقابل، فشار به بازار بورس است. در واقع، نرخ ریپو مانند یک فرمان عمل می‌کند که تعیین می‌کند هزینه پول در ایران چقدر باشد؛ بنابراین هر تغییری در آن، مستقیماً روی تصمیم شما برای اینکه پولتان را در بانک بگذارید یا وارد بازارهای دارایی کنید، اثر می‌گذارد.