ذخایر روی آب

وقتی تولید نفت یک کشور از توان فروش یا ظرفیت انبارهای زمینی‌اش بیشتر می‌شود، دولت‌ها ناچارند نفت را درون کشتی‌های نفت‌کش بزرگ روی آب نگه دارند. این کشتی‌ها در واقع انبارهای متحرکی هستند که در بنادر یا آب‌های آزاد لنگر می‌اندازند تا تکلیف خریدار یا قیمت نهایی مشخص شود. این وضعیت مشابه زمانی است که یک تولیدکننده، کالای خود را در کامیون‌ها نگه می‌دارد چون انبارش پر شده و هنوز خریداری برای آن‌ها پیدا نکرده است.

برای ما در ایران، حجم ذخایر روی آب یک دماسنج دقیق برای وضعیت تحریم‌ها و درآمدهای ارزی است. وقتی خبر می‌رسد که میلیون‌ها بشکه نفت ایران روی آب مانده، یعنی دسترسی دولت به دلار سخت‌تر شده و احتمالاً کسری بودجه یا نوسان قیمت ارز در پیش است. در مقابل، خالی شدن این تانکرها و حرکتشان به سمت مقصد، نشانه ورود پول جدید به چرخه اقتصاد کشور است که مستقیماً روی توان دولت برای کنترل بازار ارز و تامین کالاهای اساسی اثر می‌گذارد.