نئولیبرالیسم

نئولیبرالیسم در ساده‌ترین بیان یعنی دولت باید پایش را از کفش اقتصاد بیرون بکشد و اجازه دهد بازار خودش مسیر را پیدا کند. طرفداران این دیدگاه معتقدند دولت کارفرمای خوبی نیست و باید کارهایی مثل کارخانه‌داری، تعیین نرخ ارز یا قیمت‌گذاری دستوری کالاها را به رقابت میان مردم و شرکت‌ها واگذار کند. در این نگاه، رقابت باعث می‌شود کیفیت کالاها بالا برود و هزینه‌ها در بلندمدت به نفع مصرف‌کننده کاهش یابد.

در واقعیتِ اقتصاد ایران، هر بار که صحبت از جراحی اقتصادی یا واقعی‌سازی قیمت‌ها می‌شود، با این تفکر روبرو هستیم. مثلاً وقتی دولت تصمیم می‌گیرد یارانه بنزین یا نان را حذف کند تا قیمت‌ها به بازار جهانی نزدیک شود، یا وقتی بحث واگذاری خودروسازان بزرگ به بخش خصوصی مطرح می‌شود، در حال اجرای اصول این رویکرد است. تأثیر این سیاست روی جیب شما مستقیم است؛ از یک سو ممکن است با حذف یارانه‌ها هزینه‌های زندگی در کوتاه‌مدت جهش کند، اما هدف نهایی این است که با حذف رانت‌های دولتی و ایجاد رقابت، کیفیت خدماتی که دریافت می‌کنید بهتر و تورم ناشی از چاپ پول دولت مهار شود.