ارزیابی اثرات زیست‌محیطی

این ارزیابی در واقع یک «چک‌آپ» کامل برای پروژه‌های بزرگ مثل سدسازی، احداث پتروشیمی یا جاده‌سازی است تا قبل از اینکه کلنگ اول زده شود، مشخص شود این طرح چه بلایی سر آب، خاک و هوای منطقه می‌آورد. در اقتصاد ایران، این گزارش‌ها به دولت و سرمایه‌گذار می‌گویند که آیا سودِ کوتاه‌مدتِ یک کارخانه یا مجتمع صنعتی، به هزینه‌های بلندمدتِ نابودیِ محیط‌زیست و سلامت مردم می‌ارزد یا خیر. در واقع این کار اجازه نمی‌دهد توسعه به قیمت نابودیِ دارایی‌های طبیعی کشور تمام شود.

اهمیت این موضوع برای جیب مردم زمانی روشن می‌شود که بدانیم تخریب محیط‌زیست، هزینه‌های پنهانی مثل گرانیِ مواد غذایی به دلیل خشکسالی یا هزینه‌های درمان بیماری‌های تنفسی را به خانواده‌ها تحمیل می‌کند. برای مثال، اگر یک مجتمع فولاد بدون ارزیابی دقیق در منطقه‌ای کم‌آب ساخته شود، نه تنها باعث فرونشست زمین و افت قیمت املاک منطقه می‌شود، بلکه ریسک توقف تولید و ضرر سهامداران بورس را هم به دنبال دارد؛ چرا که با تمام شدن منابع آبی، پروژه عملاً شکست می‌خورد و سرمایه مردم در آن طرح سوخت می‌شود.