خلق پول

خلق پول برخلاف تصور عمومی، فقط به معنی چاپ اسکناس در چاپخانه بانک مرکزی نیست. در واقعیت، بخش بزرگی از پولی که در حساب‌های بانکی ما جابه‌جا می‌شود، وجود خارجی فیزیکی ندارد. وقتی شما پولی را در بانک سپرده‌گذاری می‌کنید و بانک بخش بزرگی از آن را به فرد دیگری وام می‌دهد، بدون اینکه از موجودی حساب شما کم شود، پول جدیدی در اقتصاد متولد شده است. این سازوکار که توسط بانک‌های دولتی و خصوصی انجام می‌شود، حجم نقدینگی کل کشور را افزایش می‌دهد. در اقتصاد ایران، سرعت خلق پول معمولاً بسیار بیشتر از رشد تولید کالاها و خدمات است. وقتی بانک‌ها برای جبران ناترازی‌های خود یا پرداخت سودهای بالا به سپرده‌گذاران، از بانک مرکزی اعتبار می‌گیرند، پولی وارد بازار می‌شود که معادل واقعی در دنیای کالاها ندارد. نتیجه این فرآیند برای مردم ملموس است: ریال‌های بیشتری به دنبال خرید مقدار ثابتی خودرو، مسکن یا دلار می‌روند و همین موضوع باعث می‌شود قدرت خرید پولی که در جیب دارید، روزبه‌روز کمتر شده و قیمت‌ها با جهش مواجه شوند.