
پیامدهای سیاستهای دستوری و نیتمحور در اقتصاد ایران
سیاستهای اقتصادیِ نیتمحور بدون اصلاح ساختارهای کلان، به جای بهبود وضعیت، مشکلات را تشدید میکنند.
همچنین: عدمتعادل اقتصادی، ناترازی
ناترازی به زبان ساده یعنی شکاف عمیق بین داشتهها و خواستهها در یک سیستم اقتصادی. وقتی از ناترازی در اقتصاد ایران حرف میزنیم، منظورمان این است که تعادل در یک بخش حیاتی بههمخورده است؛ مثلاً بانکها بیش از توان واقعیشان وام دادهاند، دولت بیش از مجموع مالیات و فروش نفتش خرج تراشیده، یا نیروگاهها کمتر از نیاز واقعی مردم برق تولید میکنند. این وضعیت شبیه به حسابی است که موجودیاش تمام شده اما همچنان چک صادر میکند.
این ناترازیها مستقیماً روی سفره و قدرت خرید مردم اثر میگذارند. وقتی دولت با ناترازی بودجه روبهرو میشود، برای جبران آن به روشهایی مثل چاپ پول متوسل میشود که نتیجهاش تورم و گران شدن کالاهاست. همچنین ناترازی در انرژی خودش را به شکل قطع برق صنایع در تابستان یا کمبود گاز در زمستان نشان میدهد که باعث افت تولید و در نهایت بیکاری یا گرانی محصولات میشود. در واقع، ناترازی یعنی بدهیهایی که امروز پرداخت نمیشوند و فردا به شکل کاهش ارزش پول ملی، سراغ داراییهای ما میآیند.
این روزها ناترازی به کلیدواژه اصلی مقامات تبدیل شده است؛ رئیسجمهور هشدار داده که دشمنان برای ضربه به کشور روی این شکافها حساب کردهاند. ریشه این ناترازیها در سیاستهای دستوری دیده میشود و حالا دولت تلاش میکند با مدیریت انتصابات و اصلاح مصرف در بخشهایی مثل برق، بدون افزایش قیمت، از تعمیق این بحرانها جلوگیری کند.
بر پایهٔ این خبرها

سیاستهای اقتصادیِ نیتمحور بدون اصلاح ساختارهای کلان، به جای بهبود وضعیت، مشکلات را تشدید میکنند.

پزشکیان گفت دشمن روی ناترازیهای اقتصادی و انرژی کشور برای فروپاشی حساب کرده بود.

ابلاغ سهمیه کنکور آسیبدیدگان جنگ و تاکید بر نقش بهرهوری و استاندارد در رفع ناترازیها.

رئیسجمهور بر لزوم شایستهگزینی در انتصاب مدیران و اصلاح ساختار شرکتهای دولتی زیانده تأکید کرد.

وزیر نیرو از ثبات قیمت برق در زمستان و اعمال جریمه برای پرمصرفها خبر داد.

اجرای طرح TOD در تهران با تمرکز بر افزایش تراکم ساختمانی، پتانسیل تحریک تورم مسکن را دارد.

اجلاس «ایران در مسیر» بر ضرورت اصلاحات ساختاری، کاهش مداخله دولت و رفع ناترازیهای اقتصادی تأکید کرد.

بودجه ۱۴۰۶ نیازمند سناریونویسی و واقعگرایی است تا کسری آن به تورم و توقف سرمایهگذاری منجر نشود.

ناترازی مالی و کسری ماهانه سازمان تامین اجتماعی به مرحله بحرانی رسیده و این نهاد را با چالش جدی مواجه کرده است.

کاهش شدید نسبت پشتیبانی و انباشت بدهیها، تامین اجتماعی را با ناترازی ساختاری مواجه کرده است.

واکنش بازارهای جهانی به نرخ بهره آمریکا و بررسی تابآوری بودجه ایران در برابر شوکهای ژئوپلیتیک.

توقف پروژه آزادراه قم-سلفچگان به دلیل ناترازی شدید بودجه و عدم اجرای مصوبات دولت.

معاون اول رئیسجمهور از عقبماندگی رشد حقوق از تورم عذرخواهی کرد و حل گرانی را نیازمند اجماع علمی دانست.

دولت به ناتوانی رشد حقوق در برابر تورم و فشارهای شدید معیشتی اعتراف کرد.

بررسی چالشهای ساختاری اقتصاد کلان، تورم و زیاندهی شرکتهای عمومی ناشی از مدیریت غیرمتخصص.

عارف ضمن تأکید بر اصلاح تدریجی قیمت بنزین، فیلترینگ را عامل تضعیف امنیت ملی و اشراف اطلاعاتی دانست.

اقتصاد ایران به دلیل شکلگیری گروههای ذینفع و وابستگی به مسیر، در تله «انسداد نهادی» گرفتار شده است.

آمریکا با آغاز «دیدی اقتصادی» به دنبال قطع کامل شریانهای مالی ایران است؛ راهبرد فعلی تابآوری ناکافی است.

پزشکیان و سیدحسن خمینی بر لزوم اجماع ملی و حمایت از تصمیمات جمعی برای عبور از بحرانهای اقتصادی و امنیتی تأکید کردند.

برای خروج از بحران، سیاستگذار باید هر تصمیم را با معیار «افزایش ظرفیت رشد آینده» بسنجد، نه تسکین موقت.