چرا صندوق نفت نروژ ثروت‌ساز شد و صندوق توسعه ملی ایران به قلک دولت بدل گشت؟

اقتصاد کلان سیاستگذاری و اقتصاد کلان ۵ مرداد ۱۴۰۵خوانش بورسی از گزارش دنیای اقتصاد روش تهیه

تفاوت در حکمرانی؛ نروژ نفت را سرمایه بین‌نسلی کرد، اما ایران آن را صرف هزینه‌های جاری دولت کرد.

نکات کلیدی

۱تفاوت اصلی میان صندوق نفت نروژ و صندوق توسعه ملی ایران در کیفیت حکمرانی و استقلال نهادی نهفته است.
۲نروژ با سرمایه‌گذاری در بازارهای جهانی و محدود کردن برداشت دولت، از بیماری هلندی جلوگیری کرده است.
۳در ایران، صندوق توسعه ملی به دلیل تسلط دولت بر هیئت امنا، به منبعی برای جبران کسری بودجه و اعطای تسهیلات رانتی تبدیل شده است.
۴گزارش‌ها نشان می‌دهد بخش عمده منابع صندوق توسعه ملی صرف مصارف دولتی شده و نرخ معوقات آن بسیار بالاست.
۵برای تبدیل صندوق به یک سرمایه بین‌نسلی، تغییر سیاست‌گذاری به سمت سرمایه‌گذاری مولد خارجی و استقلال کامل از بودجه عمومی ضروری است.

سهم برداشت دولت‌ها از مصارف صندوق توسعه ملی تا پایان دی‌ماه ۱۴۰۲	۶۵ درصد
سهم دولت و نهادهای عمومی از وام‌های ارائه شده توسط صندوق	۸۸ درصد
میزان مطالبات معوق صندوق توسعه ملی از کل مطالبات سررسیدشده	۶۹ درصد
سقف مجاز برداشت دولت نروژ از بازدهی واقعی صندوق ثروت ملی	۳ درصد