خام‌فروشی

خام‌فروشی یعنی یک کشور منابع طبیعی و ثروت‌های خدادادی‌اش را دقیقاً به همان شکلی که استخراج کرده، صادر کند. تصور کنید به‌جای اینکه از نفتِ خود بنزین و مواد پتروشیمی بسازیم یا از سنگ‌آهنِ معادنمان قطعات صنعتی تولید کنیم، خودِ ماده اولیه را با کشتی به کشورهای دیگر می‌فرستیم. در واقع ما زحمت و هزینه استخراج را می‌کشیم، اما ارزش افزوده و سودِ اصلیِ ناشی از تبدیل ماده به کالا را به خریدار خارجی واگذار می‌کنیم.

این موضوع مستقیماً روی اشتغال و قدرت خرید مردم اثر دارد؛ چون وقتی کارخانه‌ای برای تبدیل مواد خام به محصول نهایی وجود نداشته باشد، فرصت‌های شغلی برای جوانان و متخصصان ایرانی از بین می‌رود. در اقتصاد ایران، وابستگی به پولِ نفت خام باعث شده با هر نوسان قیمت جهانی یا تحریم، بودجه دولت دچار مشکل شده و تورم ناشی از آن به دارایی‌های مردم آسیب بزند. اگر به‌جای خام‌فروشی، زنجیره تولید را کامل می‌کردیم، اقتصاد ما در برابر تکانه‌های خارجی مقاوم‌تر و سفره مردم پایدارتر می‌ماند.