سقف قیمت

سقف قیمت یعنی دولت یا نهادهای ناظر، خط قرمزی برای قیمت‌ها تعیین می‌کنند و فروشنده حق ندارد کالا را گران‌تر از آن بفروشد. هدف اصلی این کار در اقتصاد ایران، کنترل تورم در سفره مردم و جلوگیری از جهش قیمت‌ها در زمان بحران است. وقتی دولت احساس می‌کند قیمت یک کالای حیاتی مثل نان، بنزین یا حتی خودروی داخلی بیش از حد بالا رفته، با دستور مستقیم، قیمتی را به عنوان سقف قانونی اعلام می‌کند.

اگرچه این کار با نیت حمایت از مصرف‌کننده انجام می‌شود، اما در واقعیت می‌تواند به ضرر خریدار تمام شود. برای مثال، وقتی سقف قیمت مرغ کمتر از هزینه واقعی تولید برای مرغدار تعیین می‌شود، تولیدکننده انگیزه خود را از دست می‌دهد و مرغ در مغازه‌ها نایاب می‌شود. نتیجه این است که شما مجبور می‌شوید ساعت‌ها در صف‌های دولتی بایستید یا همان کالا را با قیمتی بسیار بالاتر از سقف قانونی، از بازار سیاه تهیه کنید.

در بازار مسکن ایران نیز تعیین سقف برای افزایش اجاره‌بها نمونه‌ای از این سیاست است. این کار معمولاً باعث می‌شود قراردادها به صورت پنهانی و خارج از بنگاه نوشته شوند یا مالکان تمایل کمتری به اجاره دادن ملک خود داشته باشند. در واقع، سقف قیمت اگر با واقعیت‌های هزینه تولید و تورم همخوانی نداشته باشد، به جای ارزان کردن زندگی، دسترسی مردم به کالا و خدمات را سخت‌تر و کیفیت آن‌ها را کمتر می‌کند.