شکست بازار

شکست بازار یعنی وقت‌هایی که چرخِ عرضه و تقاضا به درستی نمی‌چرخد و نتیجه‌اش به نفع جامعه نیست. در حالت عادی، بازار باید با رقابت قیمت‌ها را تنظیم کند، اما گاهی به دلایلی مثل انحصار یا نبود اطلاعات کافی، قیمت‌ها غیرواقعی می‌شوند و بازار به جای ثروت‌آفرینی، باعث اتلاف منابع می‌شود. در این شرایط، بازار به تنهایی نمی‌تواند رفاه عمومی را تامین کند و نیازمند یک نیروی بیرونی برای اصلاح است. این موضوع مستقیماً روی جیب و کیفیت زندگی ما اثر دارد؛ مثلاً وقتی در صنعت خودروی ایران رقابت کافی نباشد، شما مجبورید پول گزافی برای محصولی با کیفیت پایین بدهید که این یک نمونه روشن از شکست بازار است. همچنین وقتی فعالیت یک واحد صنعتی باعث آلودگی شدید هوا در کلان‌شهرها می‌شود، سودش به جیب کارخانه می‌رود اما هزینه سلامت و درمان آن بر دوش مردم می‌افتد. در این شرایط، دولت باید با ابزارهایی مثل مالیات، جریمه یا قانون‌گذاری دخالت کند تا تعادل و عدالت به اقتصاد برگردد و حق مصرف‌کننده ضایع نشود.