
چرا جایزه نوبل اقتصاد به «مبانی خرد» رسید؟
نوبل اقتصاد امسال به پژوهش درباره نقش انتظارات انسانی و مبانی خرد در کارآیی سیاستهای کلان رسید.
همچنین: چسبندگی قیمتها
چسبندگی قیمت یعنی قیمتها مثل فنر نیستند که با هر تغییری در بازار سریع بالا و پایین بروند. در دنیای واقعی، قیمتها تمایل دارند به جای قبلی خود بچسبند و در برابر تغییر (بهخصوص کاهش) مقاومت کنند. این اتفاق به دلایل مختلفی مثل قراردادهای بلندمدت، هزینه تغییر برچسب قیمتها یا ترس فروشندگان از ضرر رخ میدهد. در واقع، بازار همیشه آنقدر که در کتابها میخوانیم سریع و منعطف به تعادل نمیرسد و قیمتها نسبت به واقعیتهای جدید اقتصادی با تاخیر واکنش نشان میدهند. در اقتصاد ایران، این پدیده را بیشتر در زمان کاهش قیمتها حس میکنیم. مثلاً وقتی نرخ دلار جهش میکند، قیمت موبایل یا لوازم خانگی همان ساعت بالا میرود، اما اگر دلار ارزان شود، فروشندگان به بهانه اینکه کالا را با دلار گران خریدهاند، از پایین آوردن قیمت مقاومت میکنند. این چسبندگی باعث میشود تورم در ایران سختجان شود و حتی با فروکش کردن بحرانهای ارزی، هزینههای زندگی مردم همچنان بالا بماند و قدرت خرید سفرهها به راحتی و با سرعتِ قبل بازیابی نشود.
این روزها با انتشار اخبار مثبت سیاسی، بسیاری منتظر ارزان شدن کالاها بهویژه در بازار خودرو هستند. اما مفهوم چسبندگی نشان میدهد چرا قیمتها در اقتصاد ایران در برابر پایین آمدن مقاومت میکنند. در واقع، حتی با وجود پالسهای کاهشی، عواملی مثل هزینههای ثابت تولید و ذهنیت تورمی باعث میشوند قیمتها به راحتیِ بالا رفتن، مسیر برگشت را طی نکنند.

نوبل اقتصاد امسال به پژوهش درباره نقش انتظارات انسانی و مبانی خرد در کارآیی سیاستهای کلان رسید.

ماندگاری تورم در ایران ناشی از عوامل ساختاری است و مهار آن به اصلاحات هماهنگ پولی و مالی نیاز دارد.

پاییز بازارهای مالی با توقف نسبی ارز و طلا و جذابیت نسبی بورس و صنایع غذایی و دارویی همراه است.

تورم اجاره در تهران بهدلیل فشار خردکننده هزینههای خوراکی بر سبد خانوار، برخلاف روال تاریخی، به نصف تورم عمومی سقوط کرد.
توافق سیاسی با کاهش ریسک، بازار خودرو را به ثبات میرساند، اما تورم داخلی و محدودیت عرضه مانع از ارزان شدن فوری آن میشود.