آزادسازی قیمت‌ها

آزادسازی قیمت‌ها زمانی اتفاق می‌افتد که دولت تصمیم می‌گیرد از نقش تعیین‌کننده قیمت خارج شود و اجازه دهد قیمت یک کالا یا خدمت، بر اساس میزان موجودی در بازار و تمایل مردم به خرید، مشخص شود. در اقتصاد ایران که سال‌ها با سیستم «قیمت مصوب» و یارانه‌های سنگین اداره شده، این مفهوم معمولاً با حذف ارز ترجیحی یا تغییر قیمت حامل‌های انرژی گره خورده است. هدف اصلی این کار، از بین بردن رانت، جلوگیری از قاچاق کالا به خارج از مرزها و کاهش فشار بر بودجه دولت است.

برای مردم، آزادسازی قیمت‌ها در کوتاه‌مدت به معنای شوک قیمتی و افزایش هزینه‌های زندگی است؛ مشابه اتفاقی که در حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کالاهایی مثل روغن و مرغ رخ داد. با این حال، منطق اقتصادی می‌گوید که اگر قیمت‌ها واقعی شوند، صف‌های خرید طولانی و کمبود کالا در بازار از بین می‌رود و تولیدکننده انگیزه پیدا می‌کند تا کیفیت و مقدار تولید را بالا ببرد. در واقع، این سیاست تلاشی است برای جایگزینیِ «قیمت ارزانِ کمیاب» با «قیمت واقعیِ فراوان» تا از تورم‌های بزرگ‌تر ناشی از کسری بودجه دولت جلوگیری شود.