دموراژ

دموراژ در واقع هزینه معطلی است. وقتی یک تاجر کالا را با کشتی یا کانتینر جابه‌جا می‌کند، زمان مشخصی برای تخلیه بار به او داده می‌شود. اگر به هر دلیلی مثل شلوغی بندر، مشکلات اسنادی یا بروکراسی اداری، کالا دیرتر از موعد مقرر تخلیه و کانتینر آزاد نشود، صاحب کالا باید بابت هر روز تأخیر، مبلغی را به عنوان جریمه به شرکت حمل‌ونقل بپردازد. این جریمه معمولاً به صورت ارزی محاسبه می‌شود و هدفش این است که تجهیزات حمل‌ونقل سریع‌تر برای سفرهای بعدی آزاد شوند.

در ایران، دموراژ یکی از عوامل پنهان گرانی کالاهاست. وقتی کشتی‌های حامل کالاهای اساسی مثل ذرت، سویا یا روغن در لنگرگاه‌های بندرعباس یا بندر امام‌خمینی به دلیل مشکلاتی مثل تأخیر در تخصیص ارز یا کندی تشریفات گمرکی هفته‌ها معطل می‌مانند، روزانه ده‌ها هزار دلار جریمه دموراژ به آن‌ها تعلق می‌گیرد. این هزینه سنگین ارزی در نهایت از جیب مصرف‌کننده می‌رود و روی قیمت نهایی محصول در مغازه‌ها کشیده می‌شود؛ یعنی بخشی از گرانی کالاهای سفره مردم، تاوانِ زمانی است که در صف‌های طولانی بنادر تلف شده است.