
شبح فریدمن؛ چرا سیاستمداران مدرن هنوز با اندیشههای بازار آزاد میجنگند؟
سیاستمداران آمریکایی با نادیده گرفتن اصول بازار آزاد فریدمن، با تورم و ناکارآمدیهای اقتصادی دستوپنج نرم میکنند.
همچنین: مداخلهگرایی، مداخلهگرایی دولتی
مداخله دولت زمانی رخ میدهد که سیاستگذار به جای سپردن سازوکار قیمت به دست عرضه و تقاضا، خودش با ابزارهایی مثل قیمتگذاری دستوری، تعیین نرخ ارز یا وضع تعرفههای تجاری وارد عمل میشود. در ایران، این مداخلات از تعیین قیمت نان و بنزین تا کنترل نرخ بهره بانکی و دخالت در معاملات بورس تهران گسترده است تا به زعم دولت، از نوسانات شدید جلوگیری شود. این دخالتها مستقیماً بر دارایی شما اثر میگذارد؛ برای مثال، وقتی دولت قیمت خودرو را دستوری تعیین میکند، بازار با دو نرخ کارخانه و آزاد مواجه شده و رانت ایجاد میشود. همچنین مداخله در بازار ارز ممکن است برای مدتی قیمت را ثابت نگه دارد، اما معمولاً با جمع شدن فنر تورم، باعث جهش ناگهانی قیمتها و کاهش قدرت خرید شما در بلندمدت میگردد.
بحث مداخله دولت این روزها با یادآوری شکستهای تاریخی در کنترل قیمت کالاهای اساسی و چالش تنظیمگری در فناوریهای نوین گره خورده است. در ایران، جایی که «قیمتگذاری دستوری» از قند و شکر تا خودرو همیشه خبرساز است، این موضوع مستقیماً با معیشت مردم و آینده کسبوکارهای نوپا پیوند دارد.

سیاستمداران آمریکایی با نادیده گرفتن اصول بازار آزاد فریدمن، با تورم و ناکارآمدیهای اقتصادی دستوپنج نرم میکنند.

کنترل قیمتها با ایجاد کمبود و بوروکراسی، به جای حمایت از مصرفکننده، به قفسههای خالی و رانتخواری منجر میشود.

اوپنایآی با جذب نوابغ فنی و نفوذ سیاسی، در حال تثبیت جایگاه خود به عنوان قدرت بلامنازع و «نورچشمی» دولت است.