شکاف تولید

تصور کنید اقتصاد ایران مثل یک کارخانه بزرگ است که اگر تمام دستگاه‌هایش سالم باشند و کارگرانش شیفت کامل کار کنند، مقدار مشخصی کالا و خدمات تولید می‌کند. به این توانایی، تولید بالقوه می‌گوییم. اما در واقعیت، گاهی به خاطر تحریم، قطعی برق در تابستان، فرسودگی ماشین‌آلات یا سیاست‌های غلط، این کارخانه با تمام توان کار نمی‌کند. فاصله بین این چیزی که می‌توانیم بسازیم و چیزی که واقعاً در بازار وجود دارد، شکاف تولید نامیده می‌شود.

این عدد مستقیماً با امنیت شغلی و قدرت خرید شما در ارتباط است. وقتی شکاف تولید منفی است، یعنی اقتصاد زیر ظرفیتش کار می‌کند که نتیجه‌اش می‌شود بیکاری و رکود در بازارها. اما در ایران، گاهی دولت‌ها سعی می‌کنند با تزریق پول به جامعه، تولید را به زور بالا ببرند؛ چون زیرساخت‌ها مثل برق و مواد اولیه آماده نیست، این کار به جای تولید بیشتر، فقط باعث مسابقه برای خرید کالاهای موجود و در نهایت جهش قیمت‌ها می‌شود. در واقع، شناخت این شکاف به ما می‌گوید که آیا گرانی‌های اخیر ناشی از کمبود کالا است یا صرفاً به خاطر پرسه زدن پول‌های سرگردان در بازار.