ظرفیت تخلیه و بارگیری

ظرفیت تخلیه و بارگیری در واقع همان «گلوگاه» یا سرعتِ حرکت کالا در مبادی ورودی و خروجی کشور مثل بندر امام خمینی یا بندر شهید رجایی است. این عدد نشان می‌دهد که زیرساخت‌های ما، از جرثقیل‌ها گرفته تا انبارهای گمرک، در یک شبانه‌روز یا یک سال چقدر توان دارند تا بار را از کشتی تخلیه و سوار بر کامیون و قطار کنند (یا برعکس برای صادرات). اگر این ظرفیت با حجم تجارت کشور همخوانی نداشته باشد، کالاها پشت درهای ورودی صف می‌کشند.

این موضوع مستقیماً با جیب مردم در ارتباط است؛ وقتی ظرفیت بنادر تکمیل باشد، کشتی‌ها در آب‌های خلیج فارس معطل می‌مانند و بابت هر روز تأخیر، جریمه‌های سنگین دلاری به نام «دموراژ» دریافت می‌کنند. این هزینه‌های اضافی در نهایت روی قیمت کالاهایی مثل روغن، برنج و نهاده‌های دامی کشیده شده و باعث تورم می‌شود. در بازار سرمایه نیز، افزایش این ظرفیت در بنادر اختصاصی شرکت‌های بزرگ معدنی و پتروشیمی، به معنای صادرات سریع‌تر، نقدشوندگی بالاتر و کاهش هزینه‌های سربار برای سهامداران آن شرکت‌هاست.