بورسی
دستهٔ دانشنامه ۲۸۹ مفهوم

اقتصاد کلان

اقتصاد کلان به زبان ساده یعنی بررسی نبضِ کلِ اقتصاد ایران؛ جایی که درباره تورم، بیکاری و رشد تولید ملی صحبت می‌کنیم. درک این مفاهیم به شما کمک می‌کند بفهمید چرا قدرت خریدتان تغییر می‌کند، چرا قیمت‌ها مدام جابه‌جا می‌شوند و سیاست‌های دولت چطور مستقیماً بر سفره و آینده شغلی شما اثر می‌گذارد. در این بخش، شاخص‌های کلیدی را از زاویه جیب و معیشت مردم بررسی می‌کنیم.

مفاهیم کلیدی برای شروع

تورم

۱٬۳۷۳ خبر

تورم یعنی گران شدنِ مداوم و همگانیِ کالاها و خدمات که باعث می‌شود قدرت خرید پول شما کم شود. در واقع وقتی تورم داریم، با همان مقدار پولی که پارسال داشتید، امروز کالای کمتری می‌توانید بخرید و ارزشِ پس‌انداز ریالی شما به مرور آب می‌رود.

تولید ناخالص داخلی

۲۹۶ خبر

تولید ناخالص داخلی مجموع ارزش تمام کالاها و خدماتی است که در طول یک سال داخل مرزهای ایران تولید می‌شود؛ این عدد مثل دماسنج اقتصاد عمل کرده و نشان می‌دهد که مجموع فعالیت‌های ما از استخراج نفت تا خدمات آنلاین، چقدر ثروت خلق کرده است.

رشد اقتصادی

۲۳۱ خبر

رشد اقتصادی یعنی بزرگ‌تر شدن کیک اقتصاد کشور؛ به این معنا که مجموع ارزش کالاها و خدمات تولید شده در ایران، مثل محصولات کارخانه‌ای، کشاورزی یا خدمات پزشکی، نسبت به سال قبل بیشتر شده و توان درآمدزایی جامعه افزایش یافته است.

انتظارات تورمی

۱۹۹ خبر

انتظارات تورمی یعنی پیش‌بینی مردم و کسب‌وکارها از میزان گرانی در آینده. وقتی جامعه حس کند قیمت‌ها قرار است بالا برود، رفتار مالی‌اش را تغییر می‌دهد؛ این ذهنیت حتی پیش از وقوعِ واقعیِ تورم، باعث افزایش تقاضا و در نتیجه رشد سریع‌تر قیمت‌ها در بازار می‌شود.

رکود اقتصادی

۱۶۵ خبر

رکود اقتصادی یعنی خوابیدن بازار و کاهش تولید ملی برای مدتی طولانی. در این وضعیت، چون مردم پول کمتری برای خرید دارند، فروش شرکت‌ها کم می‌شود، بیکاری بالا می‌رود و به جای ساخت‌وساز یا تولید، پول‌ها معمولاً در بخش‌های غیرمولد قفل می‌شوند.

قدرت خرید

۱۵۶ خبر

قدرت خرید نشان‌دهنده مقدار کالا یا خدماتی است که می‌توانید با مبلغ مشخصی پول تهیه کنید. در اقتصاد ایران، وقتی سرعت رشد قیمت‌ها از رشد درآمد شما بیشتر می‌شود، قدرت خریدتان کاهش می‌یابد؛ یعنی با همان مقدار پول، کالای کمتری نسبت به قبل می‌خرید.

صادرات

۱۴۱ خبر

صادرات یعنی فروش کالاها یا خدمات تولیدشده در ایران به مشتریان خارجی در ازای دریافت ارز. این فرآیند با ارزآوری برای کشور، باعث تقویت پول ملی شده و به تولیدکنندگان داخلی اجازه می‌دهد تا بازاری بزرگ‌تر از مرزهای ایران برای محصولات خود پیدا کنند.

امنیت غذایی

۱۳۸ خبر

امنیت غذایی یعنی همه مردم در هر لحظه، هم پول کافی داشته باشند و هم در بازار کالای کافی موجود باشد تا بتوانند غذای سالم و مغذی برای یک زندگی فعال تهیه کنند؛ این یعنی سفره مردم نباید وابسته به نوسان تحریم یا جهش ناگهانی قیمت دلار باشد.

تورم و قیمت‌ها

تورم، شاخص قیمت و قدرت خرید

رشد و تولید ملی

تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی

تولید ناخالص داخلی ۲۹۶رشد اقتصادی ۲۳۱رکود اقتصادی ۱۶۵صادرات ۱۴۱ارزش افزوده ۱۲۹سرمایه انسانی ۱۰۵توسعه پایدار ۸۶برنامه توسعه ۶۳توسعه اقتصادی ۵۰خودکارسازی ۴۶ظرفیت تولید ۳۷ظرفیت اسمی ۳۲درآمد سرانه ۲۳کالای سرمایه‌ای ۱۹بیماری هلندی ۱۶خام‌فروشی ۱۵نهاده‌های تولید ۱۵تشکیل سرمایه ثابت ۱۴بازسازی اقتصادی ۱۲تنوع‌بخشی اقتصادی ۱۲حجم تولید ۱۱خودکفایی ۱۱صنایع خلاق ۱۱تولید ۱۰صنعت‌زدایی ۱۰اقتصادهای نوظهور ۹انقلاب صنعتی ۹تولید ناخالص ملی ۹کالای واسطه‌ای ۹انقباض اقتصادی ۸توسعه صنعتی ۸داخلی‌سازی ۸صنایع تبدیلی ۸صنعتی‌شدن ۸تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۷تولید ملی ۷تولید ناخالص داخلی سرانه ۶صنایع صادرات‌محور ۶اقتصاد توسعه ۵بخش خدمات ۵بهره‌وری کل عوامل تولید ۵تولید داخلی ۵سرمایه ثابت ۵نفرین منابع ۵چرخه تجاری ۵اقتصاد تک‌محصولی ۴تشکیل سرمایه ۴رشد اسمی ۴زیرساخت‌های اقتصادی ۴کشاورزی ۴اتوماسیون صنعتی ۳توسعه نامتوازن ۳تولید پایدار ۳جانشینی واردات ۳رونق اقتصادی ۳ظرفیت جذب ۳مکانیزاسیون کشاورزی ۳نهاده واسطه‌ای ۳

اشتغال و بازار کار

نرخ بیکاری و شاخص‌های بازار کار

سایر مفاهیم

شاخص‌های کلیدی سنجش وضعیت اقتصاد

امنیت غذایی ۱۳۸تاب‌آوری اقتصادی ۱۲۷اقتصاد کلان ۱۱۲واردات ۱۰۱دهک‌های درآمدی ۸۲دیپلماسی ۶۶شاخص قیمت مصرف‌کننده ۶۰شاخص مدیران خرید ۵۲بازدارندگی ۵۱نرخ بهره واقعی ۴۹حمل‌ونقل عمومی ۴۳خشکسالی ۴۳تراز تجاری ۴۲تولید صنعتی ۴۲صادرات غیرنفتی ۳۸امنیت دریایی ۳۴تجارت آزاد ۳۲اقتصاد مقاومتی ۲۸سبد معیشت ۲۷تنش آبی ۲۴کسری تجاری ۲۴نابرابری اقتصادی ۲۲مازاد تجاری ۲۱بریکس ۲۰خروج سرمایه ۲۰خرده‌فروشی ۱۹تراز پرداخت‌ها ۱۷زیرساخت حیاتی ۱۷شدت انرژی ۱۷امنیت اقتصادی ۱۶رقابت‌پذیری ۱۶معیشت ۱۶اقتصاد نهادی ۱۴اقتصاد جهانی ۱۳اقتصاد غیررسمی ۱۳آمایش سرزمین ۱۳انتظارات عقلایی ۱۳اوج مصرف ۱۳درآمدهای ارزی ۱۳اقتصاد چرخشی ۱۲فقر ۱۲نااطمینانی اقتصادی ۱۲نرخ باروری ۱۲انزوای اقتصادی ۱۱اینترنت ماهواره‌ای ۱۱ثبات اقتصادی ۱۱اقتصاد دریامحور ۱۰بحران مالی ۱۰برابری قدرت خرید ۱۰سیاست تجاری ۱۰تجارت مرزی ۹تراز آب ۹تقاضای کل ۹جنگ ترکیبی ۹ضریب جینی ۹مصرف سوخت ۹ناترازی مالی ۹ناوگان حمل‌ونقل ۹اقتصاد زیرزمینی ۸الیگارشی ۸دولت رفاه ۸سرمایه‌داری رفاقتی ۸سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت ۸عدالت آموزشی ۸نهاده‌های کشاورزی ۸ارزآوری ۷آزادی ناوبری ۷تحرک اجتماعی ۷تقاضای داخلی ۷رفاه اقتصادی ۷ابتکار کمربند و جاده ۶اسنپ‌بک ۶اعتماد مصرف‌کننده ۶اینترنت اشیا ۶برنامه‌ریزی اقتصادی ۶جنگ نامتقارن ۶جهانی‌شدن ۶دهک‌های هزینه‌ای ۶رفاه اجتماعی ۶زیرساخت حمل‌ونقل ۶شاخص فلاکت ۶شاخص‌های اقتصادی ۶نابرابری درآمدی ۶گازهای گلخانه‌ای ۶یک‌جانبه‌گرایی ۶اقتصاد کینزی ۵اقتصاد گیگی ۵اکوسیستم نوآوری ۵بازار واحد ۵بدهی خارجی ۵تجارت ترجیحی ۵درآمد واقعی ۵درآمد پایه همگانی ۵رابطه مبادله ۵شکاف دیجیتال ۵صندوق توسعه ملی ۵فرونشست زمین ۵مانده حقیقی نقدینگی ۵منحنی فیلیپس ۵منطقه یورو ۵پوپولیسم اقتصادی ۵الگوی توسعه ۴امید به زندگی ۴برقی‌سازی ۴بهره‌وری آب ۴ثبات مالی ۴حساب ذخیره ارزی ۴حساب‌های ملی ۴حق برداشت مخصوص ۴درآمد قابل تصرف ۴راندمان حرارتی ۴روابط تجاری ۴رکود بزرگ ۴سرانه مصرف ۴سرشماری ۴سند چشم‌انداز ۴شاخص قابلیت زندگی ۴فقر شهری ۴نرخ بهره‌برداری از ظرفیت ۴نهادهای استثماری ۴کریدور اقتصادی ۴فرضیه درآمد دائمی ۴آبخوان ۳استقلال اقتصادی ۳اعتماد نهادی ۳اقتصاد رانتی ۳اقتصاد مولد ۳بهینه‌سازی مصرف سوخت ۳بیماری هزینه‌ای بامول ۳تاب‌آوری شهری ۳تحریک تقاضا ۳تغییر ساختاری ۳تله فقر ۳تکنوکرات ۳ثبات اقتصاد کلان ۳ثبات سیاسی ۳زیرساخت شبکه ۳ساعات اوج مصرف ۳سلطه دلار ۳شوک اقتصادی ۳فرود نرم ۳فشار اقتصادی ۳فقر مطلق ۳منابع آب تجدیدپذیر ۳نرخ پس‌انداز ۳نهادهای فراگیر ۳پنجره جمعیتی ۳پیش‌بینی‌پذیری اقتصادی ۳چشم‌انداز اقتصادی ۳گردشگری پایدار ۳

آخرین اخبار این حوزه

لاوروف: خاورمیانه در آستانه جنگ است؛ رویکرد ترامپ در قبال ایران نادرست است

لاوروف: خاورمیانه در آستانه جنگ است؛ رویکرد ترامپ در قبال ایران نادرست است

لاوروف رویکرد آمریکا در قبال ایران را رد کرد و بر ضرورت بازگشت امنیت و آرامش به تنگه هرمز تأکید نمود.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
خسارت سنگین ناترازی انرژی و محدودیت‌ها بر تولید و صنایع

خسارت سنگین ناترازی انرژی و محدودیت‌ها بر تولید و صنایع

اتاق ایران از خسارت سنگین ۳۴ میلیارد دلاری تعطیلی‌ها و ناترازی انرژی بر صنایع و تولید کشور خبر داد.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
درس‌های توسعه سازمانی از مدل هواپیمایی اتیوپی برای شرکت‌های ایرانی

درس‌های توسعه سازمانی از مدل هواپیمایی اتیوپی برای شرکت‌های ایرانی

هواپیمایی اتیوپی اثبات کرد شرکت‌ها می‌توانند حتی در جنگ و تحریم، با حاکمیت شرکتی مناسب توسعه یابند.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
مواضع متغیر واشنگتن و ابهام درباره خواسته نهایی از برنامه هسته‌ای ایران

مواضع متغیر واشنگتن و ابهام درباره خواسته نهایی از برنامه هسته‌ای ایران

ابهام در خواسته نهایی واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران و گره خوردن آن با تنگه هرمز.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
توافق ایران و پاکستان برای رفع موانع صادراتی مرز ریمدان

توافق ایران و پاکستان برای رفع موانع صادراتی مرز ریمدان

توافق اولیه ایران و پاکستان در مرز ریمدان گامی برای تسهیل تجارت زمینی و کاهش آسیب‌پذیری زنجیره تامین است.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
خسارت‌های سنگین اقتصادی و انرژی پدیده اقلیمی ال‌نینو در آسیا

خسارت‌های سنگین اقتصادی و انرژی پدیده اقلیمی ال‌نینو در آسیا

ال‌نینوی شدید امسال در آسیا تهدیدات جدی برای کشاورزی، انرژی و اقتصاد کشورها به همراه دارد.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
صدور ۳۷ جواز تاسیس برای صنایع تبدیلی و غذایی در چهارمحال و بختیاری

صدور ۳۷ جواز تاسیس برای صنایع تبدیلی و غذایی در چهارمحال و بختیاری

صدور ۳۷ جواز تاسیس جدید برای صنایع تبدیلی و غذایی در چهارمحال و بختیاری با سرمایه‌گذاری میلیاردی اعلام شد.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
تحلیل پنج‌ساله قیمت خودرو در مقایسه با نقدینگی و دلار

تحلیل پنج‌ساله قیمت خودرو در مقایسه با نقدینگی و دلار

قیمت خودرو در فاصله ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ همواره با نقدینگی و نرخ ارز هم‌جهت نبوده است.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
طغیان خیابانی در فرانسه؛ تلاقی تورم انرژی و بحران سیاسی

طغیان خیابانی در فرانسه؛ تلاقی تورم انرژی و بحران سیاسی

اعتراضات گسترده معیشتی و سیاسی در فرانسه به دنبال جهش تورم انرژی و نارضایتی عمومی به خشونت کشیده شد.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
بحران بیکاری فارغ‌التحصیلان در تونس؛ اقتصاد ناتوان در ایجاد شغل

بحران بیکاری فارغ‌التحصیلان در تونس؛ اقتصاد ناتوان در ایجاد شغل

بحران بیکاری فارغ‌التحصیلان در تونس و اعتراضات گسترده به وضعیت معیشتی و اقتصادی این کشور.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
تحلیل رفتار واشنگتن در قبال ایران با استفاده از نظریه «سیگنالینگ»

تحلیل رفتار واشنگتن در قبال ایران با استفاده از نظریه «سیگنالینگ»

بررسی رفتار سیاسی و نظامی ایالات متحده در قبال ایران با استفاده از نظریه سیگنالینگ و نشانه‌های میدانی.

۲۷ مهر ۱۴۰۵
رشد ظرفیت تولید نفت ایران به ۳.۷ میلیون بشکه در روز

رشد ظرفیت تولید نفت ایران به ۳.۷ میلیون بشکه در روز

ظرفیت تولید نفت ایران با اجرای طرح‌های توسعه‌ای و احیای چاه‌ها به ۳.۷۱۵ میلیون بشکه در روز رسید.

۲۷ مهر ۱۴۰۵